Day: September 9, 2021

Վասպուրականի հմայքը Վանա լիճն է իր ամբողջ ավազանով։

Վանա լիճը պատմական Հայաստանում կոչվել է ծով և հայտնի է եղել տարբեր անուններով։ Այսպես, օրինակ, «Նաիրի Վերին ծով» (Նաիրի երկրի անունով), «Տոսպա ծով» (համանուն գավառի անունով), «Բզնունյաց ծով» (համանուն նախարարության անունով), «Ռշտունյաց ծով» (Ռշտունյաց տոհմի անունով), «Արծրունյաց ծով» (Արծրունիների տոհմի անունով), «Վասպուրականի ծով» (Վասպուրականի նահանգի անունով), «Արճեշի ծով» (Արճեշ քաղաքի անունով), «Ախլաթի ծով» (Ախլաթ կամ Խլաթ քաղաքի անունով), «Աղթամարի կամ Ախթամարի ծով» (Աղթամար կղզու անունով):
Լիճը հարավից եզերված է Կորդվաց լեռներով, որոնց ամենագեղեցիկ գագաթներից է Արտոսը, արևելքում բարձրանում է Վասպուրականի նահապետ երկգագաթ Վարազը, հյուսիսային մասում վեր է խոյանում հայոց երկրորդ Մասիսը՝ Սիփանը, որից այն կողմ ձգվում են Ալադաղի կամ Ծաղկանց լեռները, արևմուտքում է գտնվում Նեմրութ և պատմական Գռգուռը։ Լճի մակերեսը երեք հազար յոթ հարյուր քառակուսի կիլոմետր է։ Բանձրությունը ծովի մակարդակից 1720 մետր է։ Սևանից մեծ է ավելի քան, երկոս ու կես անգամ, բայց Սևանից ցածր է 194 մետրով (մինչև Սևանի իջեցումը):
Վասպուրականի կլիման մեղմ է՝ շնորհիվ Վանա լճի բարերար ազդեցության և շրջանի ռելիեֆի կազմության։ Այդտեղ աճում են խաղող (Արճեշում), խնձոր, ընկույզ (Արտամետում) ։ Շատ են հատապտուղները։ Մինչև հայաթափ լինելը լճի ավազանում և հատկապես Վան քաղաքում բնակչության մեծամասնությունը հայեր էին։
Վանա լճում են գտնվում թվով չորս կղզի՝ Աղթամար, Լիմ, Կտուց և Առտեր։ Հայ ժողովրդի պատմության մեջ ավելի նշանավոր դեր խաղաց Աղթամարը, որը գտնվում է լճի հարավ-արևմուտքում, ցամաքից մոտ չորս կիլոմետր հեռու, Ավանց գյուղի դիմաց։
Վանա լիճը, Վասպուրականի մարզը, Վան քաղաքը, ինչպես նաև Աղթամար կղզին առանձնահատուկ տեղ ունեն հայ ժողովրդի պատմության մեջ։

Հետաքրքիր փաստեր Աղթամար կղզու մասին
Աղթամար կղզին բնակելի է եղել հնագույն ժամանակներից։ Կղզու հյուսիս-արևմտյան անկյունում պահպանվել են կիկլոպյան պարսպապատերի հետքեր, որոնք, ըստ Հ, Օբելյու, միչուրարտական բնակավայրի մնացորդներ են։ Մովսես Խորենացու վկայությամբ, Աղթամարում IV դարում եղել է Ռշտունի նախարարների ամրոց։ VII դ կեսերին արաբների դեմ մղված պայքարում Աղթամարը եղել է հենակետ Թեոդորոս Ռշտունու համար։

X դ սկզբին Արծրունյաց Գագիկ թագավորը Աղթամարում մեծ շինարարություն է սկսել՝ դարձնելով այն անառիկ բերդաքաղաք՝ Վասպուրականի Արծրունյաց թագավորության քաղաքական ու հոգևոր կենտրոն։ Թովմա Արծրունի պատմիչը հայտնում է, որ թագավորական հրամանով կղզու հարավային մասում «ծանր և դժվար փոխադրելի» ժայռաբեկորներով լիճը լցնելով՝ ստեղծել են մոտ հինգ կանգուն բարձրությամբ ամբարտակ։ Դրա վրա է բարձրացել պարիսպը՝ լայնանիստ ութ կոնտրֆորսներով և բազմաթիվ աշտարակներով։ Մեծ պարիսպն ունեցել է հինգ ասպարեզ (ձիարշավարան) երկարություն (554 մ)։ Աշտարակների ներսում եղել են «զբոսանքի խորանման գահույքներ»։ Ամրոցի մի ծայրում, հաստահեղույս պատերին կից, կառուցվել են մեծամեծ շտեմարաններ, համբարանոցներ, զինանոցներ և այլ օժանդակ շենքեր։

Ամբարտակի կառուցումով լճի մի հատվածն արհեստականորեն առանձնացվել է իբրև ծովածոց, որով և, ըստ պատմիչի, «բազում նաւաց յօրինեալ խաղաղ և անփոյթ նաւահանգիստ․․․»։ Պարիսպը և նավահանգիստը ներկայումս ջրի տակ են։ Զուգահեռաբար իրագործել է կղզու ճարտարապետական համակառույցի մյուս մասերի շինարարությունը, ստեղծվել դեպի քաղաքային հրապարակներերը, պարտեզներն ու այգիները տանող փողոցների որոշակի ցանց։

Ըստ հատակագծային հորինվածքի, կղզու բարձրադիր մասում կառուցվել են արքունական և իշխանական ապարանքներ, զբոսատեղիներ, փողոցներ ու ծառուղիներ , որոնք կրկին պարսպատվել և կազմել են միջնաբերդը։ Շինարարության պսակն են դարձել երկու հուշարձանկոթողներ՝ Գագիկ Արծրունու պալատը և Սուրբ Խաչ եկեղեցին, որոնց կառուցումը հանձնարարվել է հանճարեղ ճարտարապետ, քանդակագործ և նկարիչ Մանուելին։

History

The Casa Rosada was constructed on the site of a fort established by the Spanish in 1580 and used by the Spanish colonial viceroys. After independence, the fort was redeveloped into a customs house by British architect Edward Taylor, and later, in 1862, the building was chosen by President Bartolomé Mitre to be the seat of his government. His successor Domingo Faustino Sarmiento later expanded the building and is believed to have ordered it to be painted pink in an attempt to diffuse political tensions by mixing the colours of the opposing political parties (the Federals used red, while the Unitarians used white). Another popular explanation for the building’s distinctive colour is that it was at one painted with cows’ blood as an alternative to paint because paint pealed in the humidity.

The central archway was designed by Italian architect Francisco Tamburini, who was also responisble for the original design of the Colon Theatre, and was completed in 1890.

Below you see the story of an extraordinary case in British legal history. The affair started in 1949 and was finally closed in 1966. At the moment, there are a number of gaps in the story. Use the words below to complete it.

Trial, convicted, arrested, pardon, suspect, confessed, enquiry(x2), innocent, judges, tried, court, sentenced, charged, plea, custody, jury, appeal, apprehended, statements, guilty, execution, dropped, hunt, denied

The story began when a man called Timothy Evans was arrested for the murder of his wife and baby. He was charged with the double murder, but a short time later one of the charges was dropped and he was tried for the murder of his daughter only. During the trial Evans accused the man whose house he had been living in, John Christie, of the crimes, but no attention was paid to him. The jury found Evans guilty and he was sentenced to death. An appeal was turned down and he was executed in 1950.

Some time later, more women’s bodies were discovered in Christie’s house: two, three, four, five, six. John Christie was the police’s chief suspect and they started a nationwide hunt for him. He was soon apprehended. Alleged statements by Christie while he was in custody cast doubt on the Evans hanging. When he went to court, Christie denied that he had murdered Mrs. Evans, but in private it was said that he confessed to that crime. His plea of insanity with regard of other murderers was rejected and he was convicted of killing his wife.

Soon afterwards there was an enquiry into the execution Timothy Evans. The judges decided that justice had been done and Evans had been rightly hanged. It was only in 1966 that another enquiry was set up. This time it was decided that Evans had probably been innocent and he was given a free pardon. Better late than never, as they say.

«Կղզի» մուլտֆիլմի վերլուծություն

Տեսահոլովակը սկսվում է մի մարդու հետ, ով օգնության կարիք ունի և մնացել է օվկիանոսի կենտրոնում գտնվող մի փոքրիկ կղզում: Կղզում արմավենի կար մեջտեղում, և նա ժամերով նստում էր ծառի տակ: Մի քանի ժամ անց նավերն անընդհատ անցնում էին, բայց նրան չէին օգնում: Մարդիկ անընդհատ իջնում ​​էին նավերից և հարցազրույց վերցնում նրանից, այնուհետև հեռանում։ Ուրիշ մարդիկ եկան և կտրեցին արմավենին, և նա լաց եղավ դրա համար, բայց հետո ավելի վատ բան տեղի ունեցավ: Այլ մարդիկ եկան և նկատեցին, որ փոքրիկ կղզու տակ նավթ կա, և նրանք վերցրին ամբողջ նավթը իրենց մեքենաներով, և նավթը սկսեց լցվել օվկիանոս: Այժմ փոքրիկ մարդը ոչինչ չուներ: Հետո մեկ այլ փոքրիկ մարդ եկավ փայտով, և նա օգնեց նրան լողալ, և նրանք լողացին ՝ դեպի ապահով տեղ: Այս պատմությունն ավելի խոր իմաստ ունի: Փոքրիկ մարդը սովորական մարդիկ են, կղզին և արմավենին երկիր է: Արմավենին կտրելը և կղզու ոչնչացումը հիանալի միջոց է ցույց տալու, թե ինչպես են տարբեր նորարարությունները ոչնչացնում երկիր մոլորակը: Այս տեսանյութը մեզ սովորեցնում է մաքուր պահել մեր շրջապատը և ավելի լավ հոգ տանել երկիր մոլորակի մասին: