Posted in հայոց լեզու 12

Գործնական աշխատանք

Posted on by serli

1․Տրվածբառերիցորո՞նքենհոմանիշփառաբանելբառին.

Ներբողել, նպաստել, գովաբանել, օրհներգել, բարեբանել, դրվատել, գովերգել:

   2. Ո՞րշարքիոչբոլորբառազույգերնենկազմվածհականիշներից:

1) վճիտ–  պղտոր, նենգ– ժպտադեմ, հնարամիտ  – անճար

2) համերաշխ– գժտված, առինքնել – վանել, օրինաչափ – պատահական

3) պիղծ–սուրբ, գաճաճ–բարձրահասակ, ջրարբի –անջրդի

4) պատվարժան–անարգ, գեղատեսիլ – անհրապույր, եդեմ –դժոխք

3. Ո՞րշարքիոչբոլորբառազույգերնենհականիշներ:

1) ոռոգելի – անջրդի, փառասեր– ինքնասեր,ապառիկ – կանխիկ, վեհանձն – փոքրոգի

2) պիղծ– սուրբ,  ստվարաթիվ – փոքրաքանակ, կանուխ– ուշ, հաշտվել – գժտվել

3) խոժոռվել–ժպտալ, անհյուրընկալ–վանատուր,ուռուցիկ –գոգավոր, թուլանալ – սաստկանալ

4) սքողված–անթաքույց, վանել– առինքնել, առանցքային – երկրորդական , ընկնել– հառնել

4. Ո՞րնախադասությանմեջսղոցել–ըփոխաբերականիմաստովչիգործածվել:

1) Միայն երբեմն –երբեմն լռությունը սղոցում էին ինչ–որ հնչյուններ՝ կանացի բարձր ծիծաղ, հարբածների վեճ:

2) Ծուռումուռ փայտը սղոցելով չի հարթվի:

3) Երեխան իր միալար լացով սղոցում էր բոլորի նյարդերը:

4) Հունվարյան խստաշունչ ցուրտը սղոցում էր մուրացիկների ոսկորները:

5. Ո՞րնախադասությանմեջփոխաբերականիմաստովգործածվածբառկա:

1) Բարձրադիր սարավանդը շրջապատված էր բնության գեղեցիկ տեսարաններով :

2) Օրիորդն այնպես էր պճնվել, ասես զարդարված տոնածառ լիներ:

3) Պողպատյակամքիտերայդմարդըվշտիցկուչէրեկել:

4) Ամեն կողմից նրան էին նայում դողէրոցքով ախտահարված մանուկներ՝ խոր ընկած ակնակապիճներով։

**************************************************************************************************************

1․Ի՞նչէցույցտալիսգոյականը.

 1) առարկա, 2) գործողություն, 3)առարկայի հատկանիշ, 4) գործողության հատկանիշ

2. Ո՞րըգոյականիքերականականհատկանիշներիցչէ .

  • թիվը, 2) հոլովը, 3)առումը, 4) դեմքը

3. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են գոյականներ.

                1) խնդրագիրք, վեհապանծ,սովորույթ, բարություն

                2) խռչակ, պատարագ, թուխպ, ճամփորդ

                3) խոհուն, ուսմունք, բազկերակ, կաթսա

                4) մթնշաղ, ընձուղտ, թմբիր, շինծու

4. Ո՞ր շարքում գոյական չկա.

                1) արևաշող, ամենուրեք, առաջին,վաղորդայն

                2) ալեծածան,նկարագիր, մեծահամբավ, ժամանակավոր

                3) երկարատև, շիկահեր,վարելահող, քինախնդիր

                4)  բարեսիրտ, արծաթափայլ,կամարակապ, ազատախոհ

5. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրանիշ գոյական.

            1) տոհմածառ, հենասյուն, պատվիրակ,պտուտակ

            2) հասմիկ, դիտորդ, կողմնակից, բաժակ

            3) չվերթ, սպա, անապատ, տառեխ

            4) հավատարմագիր, ծաղկատոն, կիզակետ

6. Դուրս գրել այն բառերը, որոնց հոգնակի թիվը սխալ է կազմված․

 
Ճամփեզրեր, մեծատուներ, անցագրեր, քարայծներ, սպունգներ, մանկագիրներ, սպիեր, վաճառականեր, դաշնագրեր, ֆիդայիններ:

Մեծատուններ, վաճառականներ, ֆիդայիներ

7. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի հոգնակի թիվն է կազմվում –ներ վերջավորությամբ .

            1) սարդոստայն, զոհասեղան, գետնահոր,քաղաքադուռ

            2) հարսնաքույր, լուսանցք, ջրկիր, սպա

            3) վիպագիր, գնդացիր, կենսագիր, ոստայն

            4) սևագիր, լուսնագնաց, պատմագիր,պատմահայր

8. Ո՞րշարքի բոլոր բառերի հոգնակի թիվն է կազմվում –եր վերջավորությամբ.

            1) հարթավայր, զոհասեղան, գետնահոր,քարաժայռ

            2) հարսնաքույր, նավթահոր, անձրևաջուր,սարդ

            3) վիպագիր, երկրագունդ, սեպագիր, մարդ

            4) սևագիր, լուսնագնաց, ժամացույց,վանահայր

9. Որոշել՝ գոյականներից քանի՞սը չունեն ներգոյական հոլովաձև, և դուրս գրել այդ գոյականները:

Դուստր, ժամանակ, դասագիրք, շուն, մանուկ, հորեղբայր, տանտեր, համալսարան, քաջություն, աղջիկ:                                                      

10. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են դրված բացառական հոլովով.

            1) ձիուց, պատարագից, գոտուց, մարդուց

            2) եղևնուց, բարդուց, ոզնուց, կտուց

            3) Գուգարքից, Արփաչայից, Ակնաղբյուրից, զինակից

            4) անունից, օրվանից, սմբակից, կուսակից

11. Ո՞ր  շարքի բոլոր բառերն են դրված ներգոյական  հոլովով.

            1) ձեռքում, պեղում, գրքում, մտքում

            2) երազում, բնում, այգում, կաթսայում

            3) գյուղում, մղում, ալբոմում, ցանցում

            4) անտառում, օջախում, սղում, նավակում

12. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են ենթարկվում վահոլովման.

            1) գիշեր, ամիս, շաբաթ, ժամ

            2) րոպե, տարի, առավոտ, վաղը

            3) օր, վայրկյան, երեկ, կեսգիշեր

            4) ժամանակ, ցերեկ, դար, կեսօր

13. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են ենթարկվում ոջհոլովման.

            1) քույր, աղջիկ, կին, ամուսին

            2) ընկեր, տատ, աշակերտ, տեր

            3) կնքամայր, հորաքույր, եղբայր, աներ

            4) տիկին, խաղընկեր, տալ, մորաքույր

13. Ո՞ր նախադասության մեջ որոշիչ հոդի գործածության սխալ կա:

1) Ամռան երկար օրերին էլ արևն հազիվ մի քանի ժամ է լույս տալիս Մթնաձորի անտառներին:

 2) Նալբանդյանի կերպարը հայ գրականության մեջ պատկերել են Եղիշե Չարենցը, Րաֆֆին, Պետրոս Դուրյանը:

3) Արքայադուստրն զգում էր այդ երկնային բուրմունքը, արբեցած էր նրանով:

4) Աստղերն արշալույսին չքացան, սուզվեցին անհունի մեջ:

Բայ-գործողություն ցույց տվող բառեր։ Բայի ընդհանուր հատկանիշները՝ խոնարհում, կազմություն, սեռ։ Անդեմ բայեր։ Անկախ դերբայներ և կախյալ դերբայներ (ձևաբայեր)։

Առաջադրանք

1․Լրացրեքշրջասությունները․

Ամենայն հայոց բանաստեղծ -Հովհաննես Թումանյան

Նորավեպի իշխան -Գիրգոր Զոհրապ

Հայ երգի Մեսրոպ Մաշտոց -Կոմիտաս

Հայերենի առաջին ուսուցիչ -Մեսրոպ Մաշտոց

Ավարայրի երգիչ -Եղիշե պատմիչ

Սպիտակ սավան -ձյուն

Ֆուտբոլի արքա -Պելե

2․Գրիրածականիցկազմվածտասըհատուկանուն։

Նազենի, Պայծառ, Անթառամ, Հրաչ, Ժիրայր ,Անուշ,Սիրուն,Գոռ 

3․Բացիրհապավումները․

ՄԱԿ-Միավորված ազգերի կազմակերպություն
 ԱՊՀ-Անկախ Պետությունների Համագործակցություն
ՀԷԿ- Հինդրոէներգետիկա
ՋԵԿ-Ջերմաէլեկտրակայան
 ԲՈՒՀ-Բարձրագույն ուսումնական հաստատություն
 ՆԳՆ-Ներքին գործերի նախարարություն
ՀՀ-Հայաստխնի Հանրապետություն
ՌԴ-Ռուսաստանի Դաշնություն
ԱԳՆ-արտաքին գործերի նախարարություն։

4․ Ընդգծիր այն  բառերը, որոնցում կա ց– նախածանցը․

Ցայսօր, ցպահանջ, ցամաք, ցայգ, ցարդ, ցնցոտի, ցնցուղ, ցտեսություն, ցողաթաթախ, ցին, ցմահ, ցավագար, ցուցամատ, ցցվել, ցերեկ։

Posted in հայոց լեզու 12

Գործնական աշխատանք

Posted on by serli

1․Տրվածբառերիցորո՞նքենհոմանիշփառաբանելբառին.

Ներբողել, նպաստել, գովաբանել, օրհներգել, բարեբանել, դրվատել, գովերգել:

   2. Ո՞րշարքիոչբոլորբառազույգերնենկազմվածհականիշներից:

1) վճիտ–  պղտոր, նենգ– ժպտադեմ, հնարամիտ  – անճար

2) համերաշխ– գժտված, առինքնել – վանել, օրինաչափ – պատահական

3) պիղծ–սուրբ, գաճաճ–բարձրահասակ, ջրարբի –անջրդի

4) պատվարժան–անարգ, գեղատեսիլ – անհրապույր, եդեմ –դժոխք

3. Ո՞րշարքիոչբոլորբառազույգերնենհականիշներ:

1) ոռոգելի – անջրդի, փառասեր– ինքնասեր,ապառիկ – կանխիկ, վեհանձն – փոքրոգի

2) պիղծ– սուրբ,  ստվարաթիվ – փոքրաքանակ, կանուխ– ուշ, հաշտվել – գժտվել

3) խոժոռվել–ժպտալ, անհյուրընկալ–վանատուր,ուռուցիկ –գոգավոր, թուլանալ – սաստկանալ

4) սքողված–անթաքույց, վանել– առինքնել, առանցքային – երկրորդական , ընկնել– հառնել

4. Ո՞րնախադասությանմեջսղոցել–ըփոխաբերականիմաստովչիգործածվել:

1) Միայն երբեմն –երբեմն լռությունը սղոցում էին ինչ–որ հնչյուններ՝ կանացի բարձր ծիծաղ, հարբածների վեճ:

2) Ծուռումուռ փայտը սղոցելով չի հարթվի:

3) Երեխան իր միալար լացով սղոցում էր բոլորի նյարդերը:

4) Հունվարյան խստաշունչ ցուրտը սղոցում էր մուրացիկների ոսկորները:

5. Ո՞րնախադասությանմեջփոխաբերականիմաստովգործածվածբառկա:

1) Բարձրադիր սարավանդը շրջապատված էր բնության գեղեցիկ տեսարաններով :

2) Օրիորդն այնպես էր պճնվել, ասես զարդարված տոնածառ լիներ:

3) Պողպատյակամքիտերայդմարդըվշտիցկուչէրեկել:

4) Ամեն կողմից նրան էին նայում դողէրոցքով ախտահարված մանուկներ՝ խոր ընկած ակնակապիճներով։

**************************************************************************************************************

1․Ի՞նչէցույցտալիսգոյականը.

 1) առարկա, 2) գործողություն, 3)առարկայի հատկանիշ, 4) գործողության հատկանիշ

2. Ո՞րըգոյականիքերականականհատկանիշներիցչէ .

  • թիվը, 2) հոլովը, 3)առումը, 4) դեմքը

3. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են գոյականներ.

                1) խնդրագիրք, վեհապանծ,սովորույթ, բարություն

                2) խռչակ, պատարագ, թուխպ, ճամփորդ

                3) խոհուն, ուսմունք, բազկերակ, կաթսա

                4) մթնշաղ, ընձուղտ, թմբիր, շինծու

4. Ո՞ր շարքում գոյական չկա.

                1) արևաշող, ամենուրեք, առաջին,վաղորդայն

                2) ալեծածան,նկարագիր, մեծահամբավ, ժամանակավոր

                3) երկարատև, շիկահեր,վարելահող, քինախնդիր

                4)  բարեսիրտ, արծաթափայլ,կամարակապ, ազատախոհ

5. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրանիշ գոյական.

            1) տոհմածառ, հենասյուն, պատվիրակ,պտուտակ

            2) հասմիկ, դիտորդ, կողմնակից, բաժակ

            3) չվերթ, սպա, անապատ, տառեխ

            4) հավատարմագիր, ծաղկատոն, կիզակետ

6. Դուրս գրել այն բառերը, որոնց հոգնակի թիվը սխալ է կազմված․

 
Ճամփեզրեր, մեծատուներ, անցագրեր, քարայծներ, սպունգներ, մանկագիրներ, սպիեր, վաճառականեր, դաշնագրեր, ֆիդայիններ:

Մեծատուններ, վաճառականներ, ֆիդայիներ

7. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի հոգնակի թիվն է կազմվում –ներ վերջավորությամբ .

            1) սարդոստայն, զոհասեղան, գետնահոր,քաղաքադուռ

            2) հարսնաքույր, լուսանցք, ջրկիր, սպա

            3) վիպագիր, գնդացիր, կենսագիր, ոստայն

            4) սևագիր, լուսնագնաց, պատմագիր,պատմահայր

8. Ո՞րշարքի բոլոր բառերի հոգնակի թիվն է կազմվում –եր վերջավորությամբ.

            1) հարթավայր, զոհասեղան, գետնահոր,քարաժայռ

            2) հարսնաքույր, նավթահոր, անձրևաջուր,սարդ

            3) վիպագիր, երկրագունդ, սեպագիր, մարդ

            4) սևագիր, լուսնագնաց, ժամացույց,վանահայր

9. Որոշել՝ գոյականներից քանի՞սը չունեն ներգոյական հոլովաձև, և դուրս գրել այդ գոյականները:

Դուստր, ժամանակ, դասագիրք, շուն, մանուկ, հորեղբայր, տանտեր, համալսարան, քաջություն, աղջիկ:                                                      

10. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են դրված բացառական հոլովով.

            1) ձիուց, պատարագից, գոտուց, մարդուց

            2) եղևնուց, բարդուց, ոզնուց, կտուց

            3) Գուգարքից, Արփաչայից, Ակնաղբյուրից, զինակից

            4) անունից, օրվանից, սմբակից, կուսակից

11. Ո՞ր  շարքի բոլոր բառերն են դրված ներգոյական  հոլովով.

            1) ձեռքում, պեղում, գրքում, մտքում

            2) երազում, բնում, այգում, կաթսայում

            3) գյուղում, մղում, ալբոմում, ցանցում

            4) անտառում, օջախում, սղում, նավակում

12. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են ենթարկվում վահոլովման.

            1) գիշեր, ամիս, շաբաթ, ժամ

            2) րոպե, տարի, առավոտ, վաղը

            3) օր, վայրկյան, երեկ, կեսգիշեր

            4) ժամանակ, ցերեկ, դար, կեսօր

13. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են ենթարկվում ոջհոլովման.

            1) քույր, աղջիկ, կին, ամուսին

            2) ընկեր, տատ, աշակերտ, տեր

            3) կնքամայր, հորաքույր, եղբայր, աներ

            4) տիկին, խաղընկեր, տալ, մորաքույր

13. Ո՞ր նախադասության մեջ որոշիչ հոդի գործածության սխալ կա:

1) Ամռան երկար օրերին էլ արևն հազիվ մի քանի ժամ է լույս տալիս Մթնաձորի անտառներին:

 2) Նալբանդյանի կերպարը հայ գրականության մեջ պատկերել են Եղիշե Չարենցը, Րաֆֆին, Պետրոս Դուրյանը:

3) Արքայադուստրն զգում էր այդ երկնային բուրմունքը, արբեցած էր նրանով:

4) Աստղերն արշալույսին չքացան, սուզվեցին անհունի մեջ:

Բայ-գործողություն ցույց տվող բառեր։ Բայի ընդհանուր հատկանիշները՝ խոնարհում, կազմություն, սեռ։ Անդեմ բայեր։ Անկախ դերբայներ և կախյալ դերբայներ (ձևաբայեր)։

Առաջադրանք

1․Լրացրեքշրջասությունները․

Ամենայն հայոց բանաստեղծ -Հովհաննես Թումանյան

Նորավեպի իշխան -Գիրգոր Զոհրապ

Հայ երգի Մեսրոպ Մաշտոց -Կոմիտաս

Հայերենի առաջին ուսուցիչ -Մեսրոպ Մաշտոց

Ավարայրի երգիչ -Եղիշե պատմիչ

Սպիտակ սավան -ձյուն

Ֆուտբոլի արքա -Պելե

2․Գրիրածականիցկազմվածտասըհատուկանուն։

Նազենի, Պայծառ, Անթառամ, Հրաչ, Ժիրայր ,Անուշ,Սիրուն,Գոռ 

3․Բացիրհապավումները․

ՄԱԿ-Միավորված ազգերի կազմակերպություն
 ԱՊՀ-Անկախ Պետությունների Համագործակցություն
ՀԷԿ- Հինդրոէներգետիկա
ՋԵԿ-Ջերմաէլեկտրակայան
 ԲՈՒՀ-Բարձրագույն ուսումնական հաստատություն
 ՆԳՆ-Ներքին գործերի նախարարություն
ՀՀ-Հայաստխնի Հանրապետություն
ՌԴ-Ռուսաստանի Դաշնություն
ԱԳՆ-արտաքին գործերի նախարարություն։

4․ Ընդգծիր այն  բառերը, որոնցում կա ց– նախածանցը․

Ցայսօր, ցպահանջ, ցամաք, ցայգ, ցարդ, ցնցոտի, ցնցուղ, ցտեսություն, ցողաթաթախ, ցին, ցմահ, ցավագար, ցուցամատ, ցցվել, ցերեկ։

Posted in անգլերեն 12

Books and films

Posted on by serli

NEF Advanced slide 40, ex 2/a Describing books and films

a.Complete some readers’ comments about books and films with an adjective from the list.

1.A wonderful film. So moving it brought tears to my eyes!

2.A though-provoking movie that raised many interesting questions.

3.Rather heavy-going. I really had to make an effort to finish it.

4.A gripping story. I was hooked from the very beginning.

5.A light and entertaining novel, perfect for beach reading!

6.The plot was intriguing. It was impossible to predict how it would end.

7.The characters were totally implausible. I couldn’t take any if them seriously.

8.A fast-moving story which jumps from past to present and back again at breakneck speed.

9.A well-written novel, but so depressing that it made me feel almost suicidal!

10.A haunting tale which stayed with me long after I’d finished reading it.

Posted in անգլերեն 12, գրականություն 12, նախագծեր 12

Աշնանային նախագիծ My Graden/Իմ Այգին

Posted on by serli

(This is all fantasy)

There was a garden alive with vibrant hues, where delicate blooms sway in the breeze, and the sun bathes everything in its warm embrace. My garden thrived in such splendor until a friend entered its realm. Her demeanor was pale and melancholic, yet her smiles to me were love personified. Words escaped her lips, yet they eluded my ears, a symphony of secrets meant only for her to understand.

Month by month, she graced my garden, often at inconvenient hours, coinciding with storms. Strangely, her presence stirred the tempests I struggled to fend off. Still, her beguiling smile compelled me to endure, to cherish her rare appearances. As time’s river flowed, her visits increased in frequency, evolving from monthly to weekly, then daily. Gradually, her whispered words became clearer as proximity grew, until she held my hand, her smile unchanging, her words soft and intimate.

Yet, an unsettling transformation began. As she drew near, I paled and faded, while she burgeoned with life and color. The sky mirrored my desolation, gray and heavy, while flowers bowed under her whispered command. Soon, my sanctuary succumbed, every bloom and blade yielding to her enchantment, with the exception of her and I. Her voice, a melodious river, urged me to surrender, to carve out my heart for her keeping, to abandon all worth. Over the years, my garden expanded in size but not in vitality. She grew in stature, her smile unwavering, while I withered, bent and feeble.

My gaze turned toward my family’s flourishing gardens, questioning why mine withered as seconds ticked on. Amidst this landscape, the girl’s whispers grew crueler, and I knelt, my spirit echoing her dark melodies. She coveted my heart, her entreaties ceaseless, until one day, her visits ceased. I mustered strength, watering my garden, watching its resurgence. As I glanced at my parents’ plot, her form stood once more, hand extended. Her touch felt like a caress, her voice tender, as we sought my vanished father.

Desperation and whispers filled the void as we searched, my mother and sister beside me. His side of the garden waned, colors fading as they shouted his name, their voices absorbed by the still air. And in an instant, they fell, their gardens crumbling in tandem. Hope splintered; my father would not return. My heart felt exposed, gripped by her tightening hold. I sank, my soul laid bare, witnessing the demise of all I cherished.

She grew larger, her smile broader, her grip constricting. I found a curious comfort in her embrace, despite the torment, despite the sharp-edged whispers that cut at my resolve. As years waxed on, we clung to the sanctuary of our hearts, a flicker of light in the encompassing dark. With each passing day, her presence grew, her smile radiant, her whispers a relentless refrain. I pondered the knife she’d bestowed, its glint promising release.

“Your worth is naught,” she’d intone. “Carve your heart and release your pain,” she’d beseech. “Surrender, for life has abandoned you,” she’d murmur.

Yet, one dawn, before she arrived, I defied her. Struggling to stand, I wielded that knife to plant a flower, a clandestine emblem of rebirth. Day by day, it flourished, a symbol of defiance against her waning power. She noticed her influence diminishing, searching for answers she couldn’t grasp. I planted more, her dominion over me waned further.

An unexpected affection emerged, and I longed for her touch, her smile, her comforting whispers. Slowly, her grip loosened, and though I understood she must depart, her presence remained a bittersweet solace. A tree took root in the distance, embodying my renewal, my spirit pieced together, its fractured fragments composing a mosaic of resilience. I glanced at the tree, adorned in blossoms, and realized my hand held warmth. Color infused my being once more.

Beside me, my mother knelt, her garden barren and bereft. My sister and I rebuilt, an arduous labor that forged strength. She returned to whisper, but I withdrew, nurturing the fruits of the tree, each bite invigorating my soul. Her visits ceased, and my garden flourished anew, blooms vibrant and resplendent. Yet, my mother remained on her knees, her heart untouched by my resurgence. I cast seeds of hope her way, but they withered, untouched by her care.

Beside my sister, I persevered, our strength reborn from trials endured. I extricated myself from the abyss, a survivor of her oceanic depths. I wandered to the shore, prepared for our potential encounters, our encounters reshaped by my newfound resilience.

Her words were a blade, yet her touch was a caress. A promise welled within me, to bridge the chasm to my mother’s garden, to aid in her mending, to clasp her hand, as the tenderness of a mother’s touch supersedes all else.

(Այս ամենը ֆանտազիա է)

Ժուկով ժամանակով կար մի այգի, որն ապրում է վառ երանգներով, որտեղ նուրբ ծաղիկները ճոճվում են զեփյուռից, և արևը լողացնում է ամեն ինչ իր ջերմ գրկում: Իմ այգին այնպիսի շքեղությամբ էր ծաղկում, մինչև ընկերը մտավ իր թագավորությունը: Նրա վարքագիծը գունատ էր և մելամաղձոտ, սակայն նրա ժպիտներն ինձ համար անձնավորված սեր էին: Բառերը վրիպում էին նրա շուրթերից, բայց ականջներիցս վրիպում էին, գաղտնիքների սիմֆոնիա, որը միայն նրա համար էր պետք հասկանալ:

Ամիս առ ամիս նա զարդարում էր իմ այգին, հաճախ անհարմար ժամերին, որոնք համընկնում էին փոթորիկների հետ: Տարօրինակ կերպով, նրա ներկայությունը գրգռեց այն փոթորիկները, որոնք ես պայքարում էի զսպել: Այնուամենայնիվ, նրա գայթակղիչ ժպիտը ստիպեց ինձ դիմանալ, փայփայել նրա հազվագյուտ տեսքը: Քանի որ ժամանակի գետը հոսում էր, նրա այցելությունները հաճախակի էին դառնում՝ ամսականից շաբաթական, այնուհետև ամեն օր: Աստիճանաբար, նրա շշուկով խոսքերն ավելի պարզ դարձան, քանի որ մոտիկությունը մեծանում էր, մինչև որ նա բռնեց իմ ձեռքը, նրա ժպիտը անփոփոխ, նրա խոսքերը մեղմ ու մտերիմ:

Այնուամենայնիվ, սկսվեց անհանգստացնող վերափոխումը։ Երբ նա մոտեցավ, ես գունատվեցի և գունատվեցի, մինչդեռ նա ծաղկում էր կյանքով և գույնով: Երկինքն արտացոլում էր իմ ամայությունը՝ մոխրագույն ու ծանր, մինչդեռ ծաղիկները խոնարհվում էին նրա շշուկով հրամանի ներքո։ Շուտով իմ սրբավայրը ընկավ, ամեն ծաղկում և շեղբ զիջում էին նրա հմայքին, բացառությամբ նրա և ես: Նրա ձայնը, մեղեդային գետը, հորդորում էր ինձ հանձնվել, փորել իմ սիրտը նրա պահպանման համար, թողնել ամեն ինչ: Տարիների ընթացքում իմ այգին մեծացավ չափերով, բայց ոչ կենսունակությամբ: Նա աճեց հասակով, նրա ժպիտը անսասան, իսկ ես թառամեցի, կռացա և տկարացա:

Հայացքս ուղղվեց դեպի իմ ընտանիքի ծաղկուն այգիները՝ հարցնելով, թե ինչու իմը չորացավ վայրկյանների ընթացքում: Այս բնապատկերի մեջ աղջկա շշուկներն ավելի դաժանացան, և ես ծնկի իջա՝ հոգիս արձագանքելով նրա մութ մեղեդիներին։ Նա փափագում էր իմ սիրտը, նրա աղաչանքներն անդադար, մինչև որ մի օր նրա այցելությունները դադարեցին: Ես ուժ հավաքեցի՝ ջրելով իմ այգին, դիտելով նրա վերածնունդը: Երբ ես նայեցի ծնողներիս հողամասին, նրա կերպարանքը ևս մեկ անգամ կանգ առավ՝ ձեռքը մեկնած: Նրա հպումը կարծես շոյանք էր, ձայնը՝ քնքուշ, երբ մենք փնտրում էինք անհետացած հորս:

Հուսահատությունն ու շշուկները լցրեցին դատարկությունը, երբ փնտրում էինք, մայրս ու քույրս կողքիս: Այգու նրա կողմը թուլացավ, գույները խամրում էին, երբ նրանք գոռում էին նրա անունը, և նրանց ձայները կլանված անշարժ օդից: Եվ մի ակնթարթում նրանք ընկան, նրանց այգիները իրար հետ փլվեցին։ Հույսը փշրվեց; հայրս չէր վերադառնա։ Սիրտս բացահայտվեց՝ բռնվելով նրա սեղմող բռնակով: Ես խորտակվեցի, հոգիս մերկացավ՝ ականատես լինելով այն ամենի, ինչ փայփայում էի:

Նա մեծացավ, նրա ժպիտն ավելի լայնացավ, նրա ձեռքը սեղմվեց: Ես գտա հետաքրքրասեր մխիթարություն նրա գրկում, չնայած տանջանքներին, չնայած սուր շշուկներին, որոնք կտրում էին իմ վճռականությունը: Տարիների ընթացքում մենք կառչում էինք մեր սրտի սրբավայրից, լույսի փայլատակում ընդգրկող մթության մեջ: Ամեն անցնող օրվա հետ նրա ներկայությունն աճում էր, ժպիտը փայլում էր, շշուկները՝ անողոք կրկներգ: Ես խորհեցի նրա տված դանակի մասին, որի փայլը խոստումնալից ազատում էր:

«Քո արժեքը ոչինչ չէ», – ասաց նա: «Փորագրիր քո սիրտը և ազատիր ցավդ», – աղաչում էր նա: «Հանձնվիր, որովհետև կյանքը լքել է քեզ», – մրմնջում էր նա:

Այնուամենայնիվ, մի լուսաբաց, մինչ նրա ժամանելը, ես արհամարհեցի նրան: Պայքարելով կանգնել՝ ես այդ դանակը գործածեցի՝ ծաղիկ տնկելու համար՝ վերածննդի գաղտնի խորհրդանիշ: Օրեցօր այն ծաղկում էր՝ նրա նվազող իշխանության դեմ դիմադրության խորհրդանիշ: Նա նկատեց, որ իր ազդեցությունը նվազում է՝ փնտրելով պատասխաններ, որոնք նա չէր կարողանում հասկանալ: Ես ավելի շատ տնկեցի, նրա տիրապետությունն իմ վրա ավելի թուլացավ:

Անսպասելի ջերմություն առաջացավ, և ես տենչում էի նրա հպումը, ժպիտը, մխիթարիչ շշուկները: Կամաց-կամաց նրա ձեռքը թուլացավ, և թեև ես հասկացա, որ նա պետք է հեռանա, նրա ներկայությունը մնաց դառը քաղցր մխիթարություն: Հեռվից մի ծառ արմատացավ՝ մարմնավորելով իմ նորացումը, իմ հոգին միավորված, նրա ճեղքված բեկորները կազմում էին ճկունության խճանկար: Ես նայեցի ծաղիկներով զարդարված ծառին և հասկացա, որ ձեռքս ջերմ է: Գույնը ևս մեկ անգամ լցրեց իմ էությունը:

Իմ կողքին ծնկի եկավ մայրս՝ իր այգին ամուլ ու անտուն։ Ես և քույրս վերակառուցեցինք, ծանր աշխատանք, որը ուժ էր ստեղծում: Նա վերադարձավ շշուկով, բայց ես հետ քաշվեցի, փայփայելով ծառի պտուղները, յուրաքանչյուր խայթոցը աշխուժացնում էր հոգիս: Նրա այցելությունները դադարեցին, և իմ այգին նորովի ծաղկեց, ծաղկում էր աշխույժ և շքեղ: Այդուհանդերձ, մայրս մնաց ծնկի, նրա սիրտը անձեռնմխելի էր իմ վերածնունդից: Ես հույսի սերմեր գցեցի նրա ճանապարհին, բայց նրանք չորացան՝ անվնաս նրա հոգատարությունից:

Քրոջս կողքին ես համբերեցի, փորձություններից վերածնված մեր ուժը դիմացավ։ Ես դուրս եկա անդունդից՝ փրկված նրա օվկիանոսային խորքերից: Ես թափառեցի դեպի ափ՝ պատրաստվելով մեր հնարավոր հանդիպումներին, մեր հանդիպումներին, որոնք վերափոխված էին իմ նորահայտ ճկունությամբ:

Posted in հանրահաշիվ 12

Ֆլեշմոբյան առաջադրանքներ․ Լուծումներ

Posted on by serli

1. Տնակը  ունի երկու սենյակ։ Առաջին սենյակի երկարությունը 5մ է, լայնությունը՝ 4մ։ Երկրորդ սենյակի  երկարությունը 7մ է, լայնությունը՝ 4մ: Երկրորդ սենյակի առաստաղը սպիտակեցնելու համար 8000 դրամ ավել են վճարել, քան առաջին սենյակի առաստաղը սպիտակացելու համար: Որքա՞ն են վճարել երկու սենյակների առաստաղները սպիտակեցնելու համար:

Լուծում

Հաշվում ենք սենյակների մակերեսները․

5*4=20սմ2
7*4=28սմ2

Սենյակների մակերեսների տարբերության համար վճարել են 8000դր՝
8սմ2 = 8000դր
Հետևաբար՝
1սմ2 = 1000դր

Հաշվում ենք երկու սենյակների համար նախատեսված ներկի գները և պատասխանները գումարում իրար։

28*1000=28000դր
20*1000=20000դր
28000+20000=48000դր

Պատ․՝48․000դր

2. Գնացքը մեկնում է 20։00-ին։ Լենան ուզում էր կայարանում լինել գնացքի մեկնելուց կես ժամ առաջ։ Ո՞ր ժամին նա պետք է դուրս գա տնից, եթե 20 րոպե քայլում է դեպի ավտոբուսի կանգառ, 7րոպե սպասում է ավտոբուսին,15 րոպե գնում է ավտոբուսով և 5 րոպե քայլում է ավտոբուսից մինչև կայարան:

Реклама

Լուծում

Սկզբում գումարում ենք այն ամբողջ ժամանակը, որը Լենան պետք է ծաղսի կայարան հասնելու և 30 րոպե շուտ այնտեղ լինելու համար՝

30ր+20ր+7ր+15ր+5ր=77ր (1ժ, 17ր)

Այնուհետև հանում ենք 20։00-ից 1 ժ 17ր և ստանում ենք 18։43։

Պատ․՝ 18։43

3. Գինեգործը իր ունեցած 420 դույլ գինուց վաճառեց 6 անգամ ավելի շատ դույլ գինի, քան իր մոտ մնաց։ Նա որքա՞ն դրամ վաստակեց, եթե յուրաքանչյուր 5 դույլ գինին վաճառեց 2500 դրամով։

Լուծում

Սկզբում հաշվում ենք, թե որքանով է գինեգործը վաճառում 1 դույլ գինին՝
2500։5=500դր

Հաշվում ենք վաճառած դույլերի քանակը՝ բաժանելով 420 դույլը 7 մասին, որոնցից 6-ը վաճառել էին, իսկ 1-ը մնացել էր՝
420։7=60
60*6=360 վաճառված դույլ

Հաշվում ենք վաստակած գումարը՝

360*500=180000դր

Պատ․՝ 180․000դր

4. Աննա ​​ջնջելով  2312 թվից 3 թվանշանը ստացավ 212 թիվը: Քանի՞ քառանիշ թվից կարող է ջնջել մեկ թվանշան, որ արդյունքում ստացվի 212 թիվը:

Լուծում

Հազարավորի դիրքում կարող ենք դնել 9 թվանշան։ Հարյուրավորի, տասնավորի և միավորի տեղը կարող ենք դնել 10-ական թվանշաններ՝ 0-ն ներառյալ։ Այսպիսով գումարելով միմյանց բոլոր տարբերակները ստանում ենք 39 տարբերակ։

Պատ․՝39

5. Ճամբար եկան 240 ուսանող՝ Երևանից և Գյումրիից։ Նրանց թվում կար 125 տղա, որոնցից 65-ը Երևանից էր։ Գյումրիից եկած ուսանողներից 53-ը աղջիկ էին։ Ընդամենը քանի՞ ուսանող էր Երևանից։

Լուծում

Հանում ենք ընդհանուր աշակերտների թվից տղաների թիվը, որպեսզի ստանանք աղջիկների ընդհանուր թիվը։
240-125=115

Հանելով Գյումրիից եկած աղջիկների քանակը ստանում ենք Երևանից եկած աղջիկների թիվը։
115-53=62

Գումարում ենք Երևանից եկած աղջիկների և տղաների թվերը։
65+62=127

Պատ․՝ 127 աշակերտ

6. Գնացքը կազմված է 11 ոչ միատեսակ վագոններից, որոնց ընդհանուր նստատեղերի քանակը 381 է։ Հայտնի է, որ յուրաքանչյուր երեք հաջորդական վագոնների նստատեղերի քանակը 99 է։ Քանի՞ նստատեղ ունի 9-րդ վագոնը։

Լուծում

Հանում ենք ընդհանուր նստարանների թվից 2 հատ 99 թողնելով 7֊11 համարի վագոնների նստատեղերի գումարը`

381֊99֊99=198

Նշանակում ենք մեր վագոնների նստատեղերի գումարները x և y։ 7+8վագոնների և 10+11 վագոնների գումարները նույնն են` y: 9 վագոնների x է։ Կատարում ենք հաշվարկները և համակարգի շնորհիվ ստանում x ը։

y+x=99

2y+x=183

2(99-x)+x=183

198-2x+x=183

x=15

Պատ.`15

7.  Հայրը ուներ չորս որդի։ Ավագ որդին 8 տարեկան էր, իսկ մնացած որդիները հաջորդաբար փոքր էին մեկը մյուսից 2 տարով։ Քանի՞ տարի հետո բոլոր որդիների տարիքների գումարը  հավասար կլինի հոր տարիքին, եթե հայրը այժմ 35 տարեկան է։

Լուծում

Պետք է հաշվել որդիների տարիքների գումարը։
8+6+4+2=20

Որդիների տարիքների գումարը թվաբանական պորգրեսիա է, որը ավելանում է ամեն տարի 4-ով։ Հայրը 5 տարի հետո կլինի 40 տարեկան։ Հետևաբար որդիները 5 տարի անց կմեծանան ևս 20 տարով, դարձնելով տարիքների գումարը 40։

Պատ․՝ 5 տարի հետո

8. Դարակում կա 100-ից ոչ շատ գիրք։ Քանի՞ գիրք կա դարակում, եթե այդ գրքերով կարող ենք պատրաստել և՛ երեքական, և՛ չորսական, և՛ հնգակական կապոցներ։

9. Քանի՞ ութանիշ թիվ կա, որի թվանշանների գումարը 2 է։ 

Լուծում

Դիտարկում ենք երկու դեպք։ Ութանիշ թվի առաջին թվանշանը կարող է լինել կա՜մ 1, կա՜մ 2։ 1֊ի դեպքում ունենում ենք 7 լուծման տարբերակ, քանի որ մնացած 7 տեղերից ցանկացած մեկում էլ կարող ենք դնել 1 թվանշանը։ 2֊ի դեպքում ունենում ենք ընդամենը 1 լուծում, քանի որ մնացած թվանշանների տեղում կարող է լինել միայն 0։

Պատ․՝ 8

10. Կովը մի խուրձ խոտը  ուտում է 5 ժամում, ձին ուտում է 10 ժամում, իսկ էշը՝ 30 ժամում։ Մեկ խուրձ խոտը միասին քանի՞ ժամում կուտեն։

Լուծում

Հաշվի առնելով կենդանիների արագությունները, կովը մեկ ժամում կուտի խուրձի 1/5-րդ մասը, ձին կուտի՝ 1/10-րդ մասը, էշը՝ 1/30-րդ մասը։ Գումարում ենք նրանց 1 ժամոմ կերած խուրձի քանակը՝

1/5+1/10+1/30=1/3 մաս

Հետևաբար 1 ամբողջական մաս խուրձը կենդանիները միասին կուտեն 3 ժամում։

Պատ․՝ 3 ժամ

Posted in պատմություն 12

Հոկտեմբերի 2-6

Posted on by serli

Թեմա 12․ Հայաստանի Բագրատունյաց թագավորությունը /էջ 160-175/
Թեմա 13․ Հայոց պետականությունը 11-14-րդ դարերում /էջ 176-182/-/բանավոր, դասագիրք, նաև օգտվե՛լ այլ աղբյուրներից/․

Առաջադրանք
1․ Օգտվելով տարբեր աղբյուրներից՝ ներկայացրե՛ք Բագրատունյաց Հայաստանի գահակալներից և թագուհիներից մեկի գործունեությունը։

Սմբատ I Բագրատունի

Սմբատ Ա հաջորդել է հորը՝ Աշոտ Ա–ին: 890–ին Հայոց Գուգարք և Ուտիք նահանգներում զսպել է տեղի իշխանների երկպառակտչությունները: Հոր մահից հետո Գեորգ Բ Գառնեցի կաթողիկոսի և վրաց Ատրներսեհ գահերեց իշխանի ձեռքով Շիրակավանում օծվել է թագավոր: Դիմակայել է հորեղբոր՝ սպարապետ Աբասի, գահին զինված ուժով տիրելու փորձերին: 892–ին Արաբական խալիֆայությունը, իսկ 893–ին Բյուզանդական կայսրությունը ճանաչել են նրա թագավորությունը: Սմբատ Ա 893–ին Բյուզանդիայի Լևոն VI կայսեր հետ կնքել է առևտրական շահավետ համաձայնագիր: Սմբատ Ա վարել է կենտրոնացված ուժեղ պետություն հաստատելու, հայ իշխանների անջատամետ նկրտումները ճնշելու քաղաքականություն: Նրա օրոք Բագրատունյաց թագավորությունն ընդգրկել է Հայաստանի մեծագույն մասը: Սմբատ Ա–ի գերիշխանությունը ճանաչել է Սյունիքի իշխանները, Վասպուրականի Արծրունիները, Հայոց Աղվանքի թագավոր Համեմ Արևելցին, վրաց գահերեց իշխան Ատրներսեհը:

Սմբատ Ա արաբական ամիրաներից ազատագրել է Դվինը, հնազանդեցրել Հայոց թագավորության կազմում գտնվող մյուս արաբական ամիրայությունները, նրանց ստիպել հարկ վճարել և զորք տրամադրել: Նրա օրոք բարձր զարգացման են հասել արհեստագործությունը, առևտուրը, գյուղատնտեսությունը, քաղաքաշինությունը, մշակույթը: Արքայանիստը Բագարանից տեղափոխվել է Շիրակավան: Սմբատ Ա–ի հաջողություններից անհանգստացած Արաբական խալիֆայությունը Հայաստանի դեմ է դրդել Ատրպատականի ամիրա Սաջյան Աֆշինին՝ նրան շնորհելով Հայաստանում հարկեր հավաքելու իրավունք և ոստիկանի պաշտոն: Վերջինս 893–ին հարձակվել է Հայաստանի վրա, սակայն հայկական 30 հազարանոց բանակը Ատրպատականի սահմանի մոտ նահանջի է մատնել նրան: 894–ին Սմբատ Ա Աֆշինին պարտութան է մատնել Դողս գյուղի ճակատամարտում: Սակայն Միջագետքի արաբական կուսակալ Ահմադ Շայբանին, երբ գրավել է Աղձնիքն ու Տարոնը, Սմբատ Ա ստիպված հաշտության պայմանագիր է կնքել դարձյալ Հայաստան ներխուժած Աֆշինի հետ: Օգտվելով կարճատև խաղաղությունից, Սմբատ Ա զբաղվել է իր թագավորության հյուսիսային սահմանների ամրացմամբ: Այնուհետև Սմբատ Ա ստիպված է եղել դիմակայել Ատրպատականի նոր ամիրա Յուսուֆի նվաճողական քաղաքականությանը:

2․ Ներկայացրե՛ք Բագրատունյաց Հայաստանի պետական կառավարման համակարգը՝ համեմատելով այն վաղ միջնադարի /Արշակունյաց Հայաստան/ կառավարման համակարգի հետ /

Պետության գլուխը թագավորն էր՝ ինքնակալ միապետ։ Որոշում էր արտաքին ու ներքին բոլոր հիմնական հարցերը։ Թագավորին խորհրդատվություն էին տալիս սպարապետը, կաթողիկոսը, իշխանաց իշխանը և այլ մեծամեծ պաշտոնյաներ։ Գահը ժառանգում էր թագավորի ավագ որդին, հաճախ նաև եղբայրը։ Երկրի մյուս փոքր թագավորություններն ու իշխանությունները ենթարկվում էին Բագրատունի թագավորներին։ Կառավարման պաշտոններում էին թագավորական տան անդամներ և արքունիքին մոտ կանգնած խոշոր ավատատերերը։ Համակարգում կարևոր դեր էր խաղում իշխանաց իշխանի պաշտոնը։ Իշխանաց իշխանը թագավորին հաշվետու էր ենթակա իշխանների գործունեության համար։ Արքայական կալվածքները տնօրինողները, պետական գանձարանը և երկրի մեծ ու փոքր պաշտոնյաները նրան էին ենթարկվում։ Այս պաշտոնը հիմնականում զբաղեցնում էին արքայի եղբայրները կամ գահաժառանգները։ Կառավարման համակարգում նաև կարևոր պաշտոն էր հայոց սպարապետը՝ բանակի հրամանատարը։ Պատերազմի ժամանակ նրան էին ենթարկվում փոքր թագավորությունների զորքերի հրամանատարները։ Բագրատունյաց Հայաստանում մեծ նշանակություն էր տրվում բանակի կազմակերպմանը։ Կազմված էր արքունական ու մարզպանական գնդերից։ Թագավորին անմիջականորեն ենթարկվում էր արքունի գունդը, իսկ մարզպանական գնդերը իշխաններին էին ենթակա։ Եկեղեցին մեծ մասնակցություն ուներ երկրի կառավարմանը, ապահելով երկրի միասնականությունը։ Ինչպես առաջ, հայոց կաթողիկոսին էր պատկանում մեծ դատավորի իրավունքը։

Posted in անգլերեն 12

The Art of Captivating Communication: Engaging Your Audience Effectively

Posted on by serli

To communicate effectively and capture people’s attention, one must master the art of engaging and persuasive speech. Firstly, understanding your audience is paramount. Tailoring your message to align with their interests, concerns, and values ensures relevance and grabs their attention.

Next, employ clarity and simplicity in your language. Complex jargon or convoluted expressions can alienate listeners. Convey your ideas in a straightforward and understandable manner, allowing your message to resonate with a broader audience.

Furthermore, incorporating storytelling and anecdotes can make your communication captivating. People are naturally drawn to narratives that evoke emotions and paint vivid mental pictures. Utilize relatable stories to illustrate your points and establish a connection with your listeners.

Active listening and empathy are essential components of effective communication. Acknowledge and validate others’ perspectives, demonstrating a genuine understanding of their concerns. Engage in meaningful dialogue, inviting questions and fostering a sense of inclusivity.

Lastly, confidence and passion are key. Speak with conviction and enthusiasm about your subject matter, showcasing your expertise and belief in what you’re saying. When you speak with passion, your audience is more likely to listen attentively and be inspired by your words.

In conclusion, effective communication involves understanding your audience, employing clarity and simplicity, utilizing storytelling, practicing empathy, and speaking with confidence and passion. Mastering these aspects can help you speak in a way that captivates and engages people.

Posted in պատմություն 12

Սեպտեմբերի 25-29

Posted on by serli

Թեմա 9․ Քրիստոնեության հռչակումը պետական կրոն։ Ավատատիրության հաստատումը Հայաստանում /էջ 117-124/
Թեմա 10․ Արշակունյաց թագավորությունը 4-րդ դարում և 5-րդ դարի սկզբին /էջ 125-137/
Թեմա 11․ Հայկական պետականության նախարարական շրջանը /էջ 138 159/-/բանավոր, դասագիրք, նաև օգտվե՛լ այլ աղբյուրներից/․

Առաջադրանք

1. Ներկայացրե՛ք պետական կառավարման համակարգի գործակալությունները և դրանց գործառույթները։ Ներկայիս Հայաստանի ո՞ր պետական մարմինների հետ կարելի է դրանք համեմատել։

Պետությունը կառավարում էր արքան՝ իր արքունիքով։ Պատերազմ հայտարարելու, հաշտություն կնքելու, արտաքին գործերը վարելու գերագույն իրավունքը պատկանում էր թագավորին։ Երկրի կառավարման և պաշտպանության գործում կարևոր նշանակություն ունեին գործակալությունները։ Ամեն գործակալություն տնօրինում էր երկրի կառավարման որոշակի ոլորտ։ 

1. Հազարապետություն, որի գործակալը ղեկավարում էր երկրի տնտեսական գործերը, հարկագանձումներն ու եկամուտների բաշխումը, անտառատնկումները, շինարարական աշխատանքները, մասնավորապես քաղաքների, բերդերի, ճանապարհների, կամուրջների, ջրանցքների կառուցումները: Այդ գործակալությունը տարբեր ժամանակներում վարել են Գնունի և Ամատունի իշխանատների ներկայացուցիչները:

2. Մարդպետություն, որի գործակալը հսկում էր թագավորի ապարանքը, բերդերն ու ամրոցներր, ղեկավարում արքունի տնտեսությունր, կալվածներր, եկամուտներն ու գանձերը, գլխավորում էր «մարդպետական» կոչվող հեծյալ զորագունդր, հոգում էր արքայազունների դաստիարակությունը, մեծարվում «Հայր» պատվանունով:

3.Սպարապետություն, որի գործակալր երկրի ռազմական ուժերի գերագույն հրամանատարն էր և այդ գործում թագավորի առածին տեղակալը: Սույն գործակալությունր գերազանցապես վարել են Մամիկոնյան նախարարական տան ներկայացուցիչներր:

4.Մեծ դատավարություն, որի գործակալր ղեկավարում էր դատական ատյաններր, ընդունում հասարակական կյանքը կարգավորող օրենքներ ու կանոններ, հետևում դրանց կենսագործմանը, այդ գործերում համարվում թագավորի առանձին խորհրդականը: Մեծ դատավարության գործակալությունը նախաքրիստոնեական դարերում եղել է Հայոց քրմապետի, իսկ 301 թվականից հետո Հայոց Հայրապետի (կաթողիկոսի) մենաշնորհը:

б.Մաղխազություն, որի գործակալը գլխավորում էր արքունի պահակազորը և թիկնազորը, հոգում թագավորի անձի և նրա ընտանիքի պաշտպանությունը: Այդ գործակալությունը ժառանգաբար վարել են Խորխոռունի նախարարական տան ներկայացուցիչները:

6.Թագադիր ասպետություն, որի գործակալը ղեկավարում էր նորընծա արքայի թագադրման և արքունի ապարանքի արարողությունները, րնդունում և ճանապարհում էր օտարերկրյա դեսպաններին: Այդ գործակալությունը ժառանգաբար վարել են Բագրատունյաց տոհմի ներկայացոլցիչներր:

7.Սենեկապետություն, որի գործակալր ղեկավարում էր պետական գրագրությունները, համարվում արքունի դիվանի քարտուղարը, դպրապետր և կնքապահը: Արքայի հանձնարարությամբ այդ պաշտոնր վարել են հավատարիմ, գրագետ և օտար լեզուների տիրապետող ազնվականներ:

Մատենագրական աղբյուրներում հիշատակվում են նաև շահախոռապետ, որսապետ, տակառապետ, հանդերձապետ, դահճապետ, մունետիկ, շահապ, գրչունիք, նամակունիք, սպանդունիք, արքունի դրան եպիսկոպոս և այլ անվանումներով միջին ու մանր գործակալություններ: Արշակունիների արքայատան անկումից (428 թ.) հետո հիմնականում հարատևեցին համապետական նշանակություն ունեցող գործակալությունները, որոշ գործակալություններ վերաիմաստավորվեցին, իսկ պալատական նեղ նշանակություն ունեցողները դադարեցին գործելուց:

ՀՀ պետական կառավարման համակարգի մարմիններն են նախարարությունները, իսկ Արշակունիների օրոք գործակալությունները։

2․ Համեմատե՛ք Արշակ 2-րդի և Պապ թագավորի գործունեությունը

Արշակ II թագավորը Կոգովիտ գավառում սկսել է Արշակավան քաղաքի կառուցումը, որպեսզի ամրապնդի թագավորական իշխանություն և զսպի նախարարական կենտրոնախույս տրամադրությունները։ Բոլոր ցանկացողներին թույլ է տալիս բնակվել քաղաքում, նույնիսկ օրինազանցներին։ 359թ․ սկսված Հռոմի և Պարսկաստանի պատերազմի ժամանակ Շապուհի օգնության խնդրանքով զորքով հասնում է Մծբին քաղաքի մոտ և հաղթում հռոմեացիներին։ Երբ իմանում է, որ Շապուհը մտադիր է իրեն սպանել, վերադառնում է հայրենիք։ Կոստանդիոս II-ի հրավերով մեկնում է Մաժակ քաղաք։ Այդտեղ միասին ամրապնդում են հայ-հռոմեական դաշինքը Արշակի ու կայսեր մահացած եղբոր նշանածի՝ Օլիմպիայի ամուսնությամբ։ Արշակ II-ի հրամանով Գանձակ քաղաքում Շապուհ II-ի ներխուժող զորքերը Վասակ սպարապետի զորքը 363թ․ թշնամուն պարտության է մատնում։

Պապ թագավորը հռոմեական զորավար Տերենտիոսի գլխավորած զորաջոկատով վերադառնում է Հայաստան ու 370-374թթ․ հաստատվում է հայոց գահին։ Նա տեր է կանգնել Կոգովիտ գավառի Դարույնք բերդում պահվող Արշակունյաց գանձերին։ Վերաշինվում են ավերված բնակավայրերը, նորոգվում են եկեղեցիները ու կարգավորվում են երկրի գործերը։ 371թ․ երբ Պապ թագավորն իմանում է, որ պարսից մեծ զորքը նորից ներխուժել է երկիր ու հասել Միջնաշխարհ, հրամայում է հայոց զորքերը հավաքել Այրարատ նահանգի Բագրևանդ գավառի Ձիրավի դաշտում։ Նա մարտավարության բոլոր կանոններով հայ-հռոմեական միացյալ ուժերը նախապատրաստում է ճակատամարտի։ Պապ թագավորն ու Մուշեղ սպարապետը զբաղվում են երկրի անվտանգության և ռազմատնտեսական հզորության ամրապնդմամբ։ Պետական ծառայություն կատարելը պարտադրվում է հոգևորականների եղբայրներին, զավակներին ու ազգականներին։ Սահմանափակվում է եկեղեցական հողատիրությունը։ Պապը վերացնում է <<պտղի և տասանորդների կարգը>>։ Նաև եկեղեցուց կտրում է Տրդատ III Մեծի տված հողի մեծ մասը։ Նա խրախուսել է երկրի բնակչության ու հայոց բանակի թվաքանաքի աճը՝ փակելով կուսանոցներն ու այրիների ապաստանները, կույսերին և այրի կանանց թույլատրելով ամուսնանալ։ Պապ թագավորի վարած անկախ քաղաքականության շնորհիվ Հայաստանից վտարվել են պարսից զորքերը։

Posted in անգլերեն 12

Sounds and the human voice

Posted on by serli

NEF Advanced Sounds and the human voice slide 165 ex 1/a,b/ ,2a/c

b.Complete the sounds column with the words in the list.

1.This clock has a very loud tick.

2.Don’t sniff! Get a tissue and blow your nose.

3.To get the new software, just click on the ‘download’ icon.

4.There was a splash as he jumped into the swimming pool.

5.Did you hear that bang? It sounded like a gun.

6.I heard a floorboard creak and I knew somebody had come into the room.

7.I could hear the buzz of a fly, but I couldn’t see it anywhere.

8.I hate people who hoot at me when I slow down at an amber light.

9.When I’m nervous, I often tap my fingers on the table.

10.Don’t slurp your soup! Eat it quietly.

11.The snake reared its head and gave an angry hiss.

12.Please turn the tap off properly, otherwise it’ll drip.

13.We could hear the roar of the crowd in the football stadium from our hotel.

14.Some of the players carried on playing because they hadn’t heard the whistle.

15.I don’t remember the words of the song, but I can hum the tune.

16.Please don’t slam the door. Close it gently.

17.I heard the crunch of their feet walking through the crisp snow.

18.I can’t share a room with you if you snore — I won’t be able to sleep.

19.Every time a bus or lorry goes by, the windows rattle.

20.I heard the screech of brakes as the driver tried to stop and then a loud crash.

2 The human voice

a.Match the verbs and definitions.

1.scream — to make a loud, high cry because you are hurt, frightened, or excited

2.yell — to shout loudly, because you are angry

3.giggle — to laugh in a silly way

4.whisper — to speak very quietly, so that other people can’t hear what you’re saying

5.mumble — to speak or say sth in a quiet voice in a way that is not clear

6.groan — to make a long deep sound because you are in pain or annoyed

7.stammer — to speak with difficulty, often repeating, sounds or words

8.sob — to cry noisily, taking sudden sharp breaths

9.sight — to take in and then let out a long deep breath, to show that you are dissapointed or tired

c.Answer the questions using one of the verbs in a.

What do people do…?

  • when they are nervous — stammer
  • when they are terrified — scream
  • when they lose their temper — yell
  • when they are not supposed to be making any noise — whisper
  • when they are amused or embarrassed — giggle
  • when they speak without opening their mouth enough — mumble
  • when they are relieved — sigh
  • when their team misses a penalty — groan
  • when they are very unhappy about something — son

bang մեծ աղմուկ
buzz-բզզոց
creak-ճռռոց
crunch/ with teeth/ ճռռոց
drip կաթոց
hiss-ֆշշոց
hoot- բուի կռինչ
hum-տզզոց
rattle-խռխռոց
roar-մռնչոց
screech–ճչոց
slam  դռան շրխկոց
slurp- sound of eating and drinking  ճպճպոց
sniff-հոտոտել, ֆսֆսոց
snore խռմփոց
splash  sound made by something striking or falling into liquid
tap թևթև թխկոց
tick-regular short, sharp sound, especially that made by a clock or watch
mumble փնթփնթալ
scream ճչալ
groan տնքալ
giggle հռհռալ
sob հեկեկալ
stammer կակազել
yell- գոռալ