<A, <C = 65
<B = 50

<A; <C = 220/3
<B= 100/3

80+12=92
180-92=88

ա․ Չի կարող

բ․ Չի կարող

Պատ․՝ 10

ա․ (2;8)

բ․ (6;10)

գ․ (5;15)

NEF Student’s Book Expressions with time slide 166 ex-es 1,2,3

1 Verbs

a.Complete the sentences with the verbs in the list.

1.I waste a lot of time playing games and messaging on my computer instead of studying.

2.If you take the motorway, you’ll save time — it’s much quicker than the local roads.

3.I had three hours to wait for my flight, so I sat there doing sudoku puzzles to kill time.

4.There’s no hurry, so take your time.

5.When my mother was young, she never had the chance to travel. Now she’s retired and wants to make up for lost time, so she’s booked a trip around the world.

6.The novel is 700 pages long and I’m a slow reader. It’s going to take me a long time to finish it.

7.I’d better go home now. If I’m late again, Dad will give me a hard time.

8.I would like to go camping this weekend, but my final exams are next week, so I can’t spare the time.

9.My children take up all my time — I never seem to get to read a book or watch a film!

10.New York’s such a fantastic city! You’re going to have the time of your life there.

11.Let’s not spend too long at the museum or we’ll run out of time.

2 Prepositional phrases

a.Complete the Prepositions column with the prepositions in the list.

1.I’m really punctual, so I hate it when other people aren’t on time.

2.I’ve never heard of that singer. He must have been before my time.

3.By the time we got to our hotel, it was nearly midnight.

4.I missed the birth of my first child. I was on a plane at the time.

5.He’s been working too hard recently. He needs some time off.

6.If we don’t take a taxi, we won’t get to the airport in time for the flight.

7.I don’t eat out very often, but I do get a takeaway from time to time.

8.He suffers from back pain and it makes him a little irritable at times.

9.You can come any time from 10.00 to 2.00.

10.He’s a bit behind the times — he still thinks men should wear a suit and tie at work.

11.Don’t try to multitask. Just do one thing at a time.

3 Expressions

a.Match the sentences 1-12 to A-L.

1.The referee’s looking at his watch. — I.There isn’t much time left.

2.He hardly spoke to me at lunch. — B.He spent the whole time talking on his mobile.

3.I’m really looking forward to my holiday. — J.This time next week I’ll be lying on the beach.

4.I’m sorry, I can’t help you this week. — D.I’m a little short of time.

5.I can’t afford a new computer. — F. I’ll have to carry on with this one for the time being.

6.She’s sure to find a job eventually. — G.It’s only a matter of time.

7.I think I need to take up a hobby. — E.I’ve got time on my hands since I retired.

8.Stop writing, please. — C.Time’s up. The exam is over.

9.I really thought I was going to be late. — A.But in the end I got to the airport with time to spare.

10.Why not spend a morning at our spa? — H.It’s very popular with women who want a bit of me time.

11.I hate having to fill in my tax return. — L.It’s incredibly tedious and time-consuming.

12.You’ve had that computer for ages. — K.It’s about time you got a new one.

Թեմա 14․ Կիլիկյան Հայաստանը /էջ 174-190/
Թեմա 15․ Հայոց քաղաքակրթությունը ուշ միջնադարում /էջ 191-200/-/բանավոր, էլ․ դասագիրք, նաև օգտվե՛լ այլ աղբյուրներից/․

Առաջադրանք
1․ Ներկայացրե՛ք Կիլիկիայում հայկական պետության ստեղծման պատմական գործոնները։
Կիլիկիայի տարածքը գրավվել էր հայերի կողմից դեռևս ք․ա․ I դարում, որբ Տիգրան Մեծը ստեղծեց ծովից ծով Հայաստանը։ X դարից այնտեղ շատ հայեր էին բնակվում, իսկ բնակչության թիվը էլ ավելի է շատանում XI դարի արտագաղթից հետո։ Կիլիկիայում կային նաև եկեղեցիներ։

2․ Նկարագրե՛ք Լևոն 1-ինի գործունեության կարևոր դրվագները։
Լևոն I 1132 թվականին գրավեց Մսիս, Ադանա և Տարսոն քաղաքներ, սակայն, 1137 թվականին Բյուզանդիան արշավանք կազմակերպեց և հետ գրավեց բոլոր տարածքները, որից հետո պաշարեց Վահկա բերդը, որտեղ պատսպարվել էր Լևոնը իր ընտանիքի հետ։ Բերդը չկարողացավ շատ դիմադրել և հանձնվեց, իսկ Լևոնը իր ընտանիքի հետ ձերբակալվեց և ուղևորվեց Կոստանդնուպոլիս։

3․ Նկարագրե՛ք Շահ Աբասի կազմակերպած բռնագաղթի պատճառները և հետևանքները
Սեֆեյան Պարսկաստանը արդեն 1512 թվականից ի վեր պատերազմի մեջ էր Օսմանյան տերության հետ։ Պատերազմի ընթացքում՝ 1590 թվականին կնքվեց հաշտության պայմանագիր։ Սակայն, պարսիկները դրանով չսահմանափակվեցին, քանի որ իրենց հետ էին վերադարձրել գրավված տարածքները։ Նրանք օգտագործեցին խաղաղ տարիները հզորանալու համար և 1603 թվականին հարձակվեցին Օսմանյան տերության վրա։ Պատերազմի հիմնական մասը տեղի էր ունենում Հայաստանի տարածքում, որն էլ մեծ ավերածությունների պատճառ էր դառնում։ 1604 թվականին Շահ Աբասին հետապնդում էր թուրքական զորքը, բայց Շահ Աբասը չէր ցանկանում բախվել իրենց հետ։ Դրա համան նա որոշեց, որ պետք է ամայացնի բոլոր տարածքները, որոնցով թուրքերը կարող էին արշավել իր երկրի վրա։ Նա հրամայեց ոչնչացնել բոլոր հայկական քաղաքներն ու գյուղերը, որոնք կարող էին հանգստի վայր հանդիսանալ թուրքերի համար։ Արդյունքում, 300000 հայ բռնագաղթվեց։ Շահ Աբասը հայերին ուղարկելով Պարսկաստանի խորքերը ցանկանում էր նաև զարկ տալ տնտեսությանը։ Այդպես շատ հայեր ստիպված եղան լքել իրենց տները և բնակություն հաստատել կամ արտասահմանում, կամ էլ Պարսկաստանում։

Ավելի քան մեկ հազարամյակ առաջացած հայ գրականությունը վկայում է հայ ժողովրդի մշակութային և պատմական հարուստ գոբելենի մասին: Այն ներառում է ժանրերի և ոճերի լայն շրջանակ՝ արտացոլելով հայ հասարակության անընդհատ փոփոխվող դինամիկան, նրա պայքարը, հաղթանակներն ու ճկունությունը:

Հայ գրականության ամենանշանավոր կողմերից մեկը քրիստոնեության հետ նրա խորը արմատացած կապն է: 5-րդ դարում Մեսրոպ Մաշտոցի մշակած հայոց այբուբենը առանցքային դեր է խաղացել հայկական կրոնական և աշխարհիկ տեքստերի պահպանման և տարածման գործում։ 5-րդ դարում Աստվածաշնչի հայերեն թարգմանությունը նշանակալի իրադարձություն է և շարունակում է ձևավորել լեզուն և գրական ավանդույթը:

Հայ դասական գրականությունը վերելք է ապրել միջնադարում` հիմնականում կենտրոնանալով կրոնական թեմաների, սրբագրությունների և պատմական տարեգրությունների վրա: Նշանավոր գործերը, ինչպիսիք են Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմությունը» և «Բեն Սիրայի իմաստությունը» հիմնարար տեքստեր են մնացել հայ գրականության մեջ և շարունակում են ուսումնասիրվել ու գնահատվել։

19-րդ դարում ի հայտ եկավ հայ գրական վերածնունդը՝ եվրոպական գրական շարժումների և լուսավորության ազդեցության տակ։ Այս շրջանն ականատես եղավ դեպի մոդեռնիզմ, որտեղ բանաստեղծներ և գրողներ, ինչպիսիք են Հովհաննես Շիրազը, Պարույր Սևակը և Սիլվա Կապուտիկյանը, ուսումնասիրեցին սիրո, ազգային ինքնության և սոցիալական փոփոխությունների թեմաները: Այս գրական գործիչների ստեղծագործությունները հայ գրականությանը ներշնչեցին նոր հեռանկարներով և ժամանակակից ձայնով։

20-րդ դարասկզբը Հայաստանի համար նշանավորվեց բուռն ժամանակաշրջան՝ կապված Հայոց ցեղասպանության և դրան հաջորդած բռնի գաղթի հետ: Չնայած ողբերգական հանգամանքներին՝ հայ գրականությունը դիմացավ և ծառայեց որպես դիմադրության և մշակութային պահպանման միջոց։ Եղիշե Չարենցի, Վահան Թեքեյանի և Սիամանթոյի նման գրողները վկայել են վայրագությունների մասին և իրենց ստեղծագործություններով արտահայտել հայ ժողովրդի հավաքական ցավն ու տոկունությունը։

Ժամանակակից դարաշրջանում հայ գրականությունը շարունակում է զարգանալ և դիվերսիֆիկացվել: Գրողներն անդրադառնում են տարբեր թեմաների, ներառյալ սփյուռքի փորձը, գենդերային հավասարությունը և ժամանակակից սոցիալական խնդիրները: Ժամանակակից հեղինակների՝ Արամ Պաչյանի, Նարինե Աբգարյանի և Վահե Բերբերյանի ստեղծագործություններն արտացոլում են աշխույժ գրական լանդշաֆտը և հայ գրականության ինտեգրումը համաշխարհային գրական զրույցին:

Եզրափակելով՝ հայ գրականությունը դարեր է անցել՝ ծառայելով որպես մշակութային խարիսխ հայ ժողովրդի համար։ Քրիստոնեության մեջ խորապես արմատացած իր ակունքներից մինչև պատմական տարբեր ժամանակաշրջանների էվոլյուցիան, հայ գրականությունը մնում է լեզվի, մշակույթի և ինքնության գանձարան՝ հայաստանյան փորձառության վերաբերյալ պատկերացումներ առաջարկելով և մեծ ներդրում ունենալով գրականության աշխարհում:

«Մոնա Լիզան»՝ Վերածննդի դարաշրջանի հայտնի նկարիչ Լեոնարդո դա Վինչիի ստեղծած գլուխգործոցը, աշխարհի ամենահեղինակավոր և առեղծվածային կտավներից մեկն է: 1503-ից 1506 թվականներին նկարված այս դիմանկարը դարեր շարունակ գերել է արվեստի էնտուզիաստներին և գիտնականներին՝ հրավիրելով մի շարք մեկնաբանությունների և առաջացնելով բազմաթիվ բանավեճեր:

Մոնա Լիզային շրջապատող կենտրոնական առեղծվածներից մեկը սուբյեկտի խուսափողական ժպիտն է: Դա Վինչիի բացառիկ հմտությունը մարդկային արտահայտությունները գրավելու մեջ ակնհայտ է շուրթերի նուրբ կորության և աչքերի առեղծվածային փայլի մեջ: Թվում է, թե ժպիտը փոխվում է իր ինտենսիվության մեջ՝ թողնելով հեռուստադիտողներին հետաքրքրության մեջ և դրդելով նրանց խորհել ներսում թաքնված զգացմունքների մասին:

Բացի այդ, դիմանկարի ֆոնն ավելացնում է ինտրիգը: Հեռավոր, երազային բնապատկերը խորության պատրանք է ստեղծում՝ դիտողի հայացքը դեպի առարկան ձգելով։ Սֆումատոյի օգտագործումը՝ երանգներն ու գույները անխափան կերպով միախառնող տեխնիկա, բարձրացնում է տեսարանի եթերային որակը՝ ավելացնելով արվեստի գործի գրավչությունը:

Ավելին, սուբյեկտի ինքնությունը մնում է առեղծված: Թեև լայնորեն ենթադրվում է, որ Լիզա Գերարդինին է՝ հարուստ վաճառականի կինը, կնոջ ճշգրիտ ինքնությունը ենթադրությունների առարկա է դարձել: Դա Վինչիի դիմանկարի վարպետորեն կատարումը տեղ է թողնում տարբեր տեսությունների և մեկնաբանությունների համար՝ նպաստելով նկարը շրջապատող միստիկային:

Մոնա Լիզայի առեղծվածային աուրան ավելի է ընդգծվում նրա պատմությամբ, ներառյալ գողության և վանդալիզմի դեպքերը, որոնք նա կրել է տարիների ընթացքում: Նկարի առեղծվածությունն ուժեղացավ 1911 թվականին գողության ժամանակ, երբ այն անհետացավ երկու տարի շարունակ՝ դառնալով վերնագրեր և ամրացնելով արվեստի խորհրդանշական գործի իր կարգավիճակը:

Եզրափակելով, Մոնա Լիզայի հարատև գրավչությունը կայանում է նրա խորհրդավոր ժպիտի, գրավիչ ֆոնի, երկիմաստ թեմայի և հետաքրքրաշարժ պատմության մեջ: Լեոնարդո դա Վինչիի հմուտ արվեստը և դիմանկարի ինտրիգային մանրամասները ամրապնդել են նրա դիրքը՝ որպես գեղարվեստական ​​գերազանցության խորհրդանիշ և արվեստի աշխարհում առեղծվածային կախարդիչ:

Revise and check

Grammar

a.Complete the sentences with the right word or phrase.

1.It’s 2.30 now — what time do you think we’ll get to London?

2.Unfortunately, Allie got caught cheating in her final exam.

3.The windows are filthy. Shall we get someone to clean them?

4.I don’t think Keith will ever get used to doing his own laundry — his mother always did it.

5.My passport expires in two months, so I need to get it renewed.

b.Right or wrong?

1.Basically, I think she still hasn’t got over the break-up of her marriage.

2.We’ve finished the interviews and all in all we think Joe Young is the most suitable candidate.

3.Dave’s really late, isn’t he? I think he might have got lost.

4.The waiter probably didn’t notice that they had left without paying. 

5.I think it’s unlikely that I’ll be given a work permit. true

6.What a wonderful smell! Somebody must be baking some bread.

7.You definitely won’t pass your driving test if you. drive that fast! true

8.I called you yesterday. You should have got a message on your voicemail. true

9.Not only did we see the sights, we managed to do some shopping as well. 

10.Only when the main character dies does her husband realize how much he loved her. true

c.Complete the sentences with the right form of the verb in brackets.

1.The traffic is quite bad — she’s unlikely to arrive before 7.00.

2.Maria is bound to have heard the news — everybody was talking about it yesterday.

3.My neighbor can’t work very long hours. He’s always home by early afternoon.

4.No sooner had they got married than James lost his job.

5.Never have I seen such a wonderful view. It completely took my breath away.

Vocabulary 

a.Complete the missing words.

1.She’s quite shy, but you’ll soon get to know her.

2.Shall we get together for a coffee at the weekend?

3.I’ve been trying to get hold of Danny, but he’s not answering his phone.

4.She’s always phoning me at work — it really gets on my nerves.

5.I hope I get over this cold by the weekend; I’m supposed to be going to a wedding.

6.His parents let him to do whatever he wants, so he’s used to getting his own way.

7.When I was a student, I had to get by on less than £50 a week.

8.I hope I get the chance to talk to him before he goes home.

b.Circle the right word. 

1.The English archers used their bows to fire thousands of arrows / spears into the air.

2.After days of fighting, both sides agreed to a retreat / ceasefire.

3.The city finally fell after a three-month siege / coup.

4.During the civil war, thousands of refugees / allies crossed the border to safety.

5.It was a fierce battle and civil / casualties were heavy on both sides.

6.The rebels broke out  / blew up the railway lines.

7.Even though they were surrounded, the troops refused to surrender / defeat.

8.The army shelled the capital with long-range bullets / missiles. 

c.Complete the sentences with verbs in the past simple.

buzz, creak, rattle, screech, sigh, slam, whisper, whistle 

1.Mabel slammed the door and walked off angrily.

2.’Thanks, darling,’ she whispered softly in his ear.

3.He  whistled a happy tune as he walked down the street.

4.’I wish he was here — I really miss him,’ she sighed.

5.The wind was so strong that the windows rattled.

6.The car’s brakes screech as it came to a stop.

7.A bee flew in through the window and buzzed round the room.

8.The door of the old library creaked open slowly, but there was nobody there!

NEF Student’s Book Advanced Adding emphasis: Inversion slide 148 4B, ex Rewrite the sentences to make them more emphatic.

1.I didn’t realize my mistake until years later.

Not until years later did I realize my mistake.

2.We had never seen such magnificent scenery.

Never had we seen such magnificent scenery.

3.They not only disliked her, but they also hated her family.

Not only did they dislike her, but they also hated her family.

4.We only understood what he had really suffered when we read his autobiography.

Only when we read his autobiography, did we understand what he had really suffered.

5.We had just started to eat when we heard someone knocking at the door.

Hardly had we started to eat when we heard someone knocking at the door.

6.I have rarely read such a badly written novel.

Rarely have I read such a badly written novel.

7.Until you’ve tired to write a novel yourself, you don’t realize how hard it is.

Not until you’ve tired to write a novel, do you realize how hard it is.

8.The hotel room was depressing, and it was cold as well.

Not only was the hotel room depressing, but it was also cold.

9.We only light the fire when it is usually cold.

Only when it is usually cold do we light the fire.

10.Shortly after he had gone to sleep the phone rang.

No sooner had he gone to sleep than the phone rang.

11.I only realized the full scale of the disaster when I watched the six o’clock news.

I watched the six o’clock news. Only then did I realize the full scale of the disaster.

12.He has never regretted the decision he took on that day.

Never has he regretted the decision he took on that day.

13.I spoke to the manager and the problem was taken seriously.

Only when was the problem taken seriously I spoke to the manager.

14.He had scarcely had time to destroy the evidence before the police arrived.

Scarcely had he had time to destroy the evidence before the police arrived.