Posted in անգլերեն 12

Reading:Well-known faces reveal their ultimate comfort

Posted on by serli

NEF Advanced Reading Well-known faces reveal their ultimate comfort food slide 91, ex Reading b

b.Now read about five people describing their comfort food and complete gaps 1-5 with sentences A-F. There is kne sentence you don’t need.

1-B.The kitchen is where the love comes from.

2-E.I miss that now that I live in London.

3-F.It was light, but incredibly comforting

4.-C.It’s when this connection between a dish and a certain context comes together that food makes most sense and is comforting to me.

5-A.Who am I kidding, it’s still great.

Posted in անգլերեն 12

The Impact of Gaming on Cognitive Skills and Social Behavior

Posted on by serli

Gaming has become an integral part of contemporary culture, influencing cognitive skills and social behavior in diverse ways. On the cognitive front, video games demand strategic thinking, problem-solving, and quick decision-making. Players often engage in complex scenarios that require multitasking, enhancing their cognitive flexibility and spatial awareness. Research suggests that action games, in particular, can improve attention, reaction time, and visual processing.

However, concerns persist regarding potential negative impacts. Excessive gaming may lead to sedentary lifestyles, affecting physical health and contributing to issues such as obesity. Furthermore, the immersive nature of some games may lead to reduced face-to-face social interactions, impacting social skills development.

Conversely, the rise of online multiplayer games has created new avenues for socialization. Gamers can connect globally, fostering teamwork, communication, and cultural exchange. Virtual communities form around shared interests, providing a sense of belonging. Nevertheless, issues like cyberbullying and addiction underscore the need for responsible gaming.

In conclusion, the impact of gaming on cognitive skills and social behavior is multifaceted. While games can enhance cognitive abilities and facilitate social connections, moderation and awareness of potential pitfalls are crucial to ensuring a balanced and positive influence on individuals’ lives.

Posted in անգլերեն 12, research work 12: human trafficking

The progress of my research work: Human Trafficking

Posted on by serli

The research work I am doing about human trafficking is progressing quite well. I have collected reliable resources and links, as well as built the structure of the research work. However, I will not be displaying the links of the resources just yet, simply because I am not finished utilizing them. So far, I’m educating myself as I move further. Human trafficking is not addressed enough despite it being broadly critical. For that very reason, I do the work and make time for this, which therefore only motivates me to continue with the research.

HUMAN TRAFFICKING

Posted in Վանո Սիրադեղյան, գրականություն 12

ՎԱՆՈ ՍԻՐԱԴԵՂՅԱՆ. ԱՐԱԾԵՔ ՁԵՐ ԽՈՏԸ

Posted on by serli

Մարկեսը ասում է՝ «Բազմացե՛ք, կովեր, կյանքը կարճ է»։ Հետեւեք իմաստունի խորհրդին, կերեք ձեր խոտը, կշտացեք ու բազմացեք խելքից դուրս, բայց դուրս մի՛ եկեք ձեր փարախի սահմաններից։ Մի՛ մտեք հայոց լեզվի տաճարը, մի՛ շփոթեք այն ախոռի հետ։

Վայելեք սիլոս ու «ախրանա», ման եկեք՝ կոտոշներիդ ժապավեններ կապած, քարշ եկեք արեւելյան քաղաքների բազարներում եւ հաճույքով շնչեք ձեր մանկության հոտը։ Փարիզ ընկնելիս՝ անպայման մտեք լիբանանյան ռեստորան ու պատվիրեք քյաբաբ, որովհետեւ ձեր տեսած Եվրոպան սկսվել է Բաքվի նախադուներից ու մեկընդմիշտ ավարտվել Աթենքի արվարձանների բանվորական ճաշարաններով։ Անկաշկանդ որոճացե՛ք ձեր տխմար մտքերը աշխարհի համաժողովներում, դուք անխոցելի եք։ Ոչ պատասխանատվություն է պետք, ոչ հոդաբաշխ լեզու, ոչ առավել եւս՝ ուղեղ, որովհետեւ ամեն ինչի դեմ մի «սպանիչ փաստարկ» ունեք, որ կրկնում եք անցյալ, ներկա ու ապագա ժամանակներով՝ «Բա որ մեզ մորթել են», «Բա որ մեզ մորթում են», «Բա որ հանկարծ մորթեն»… Իրոք, անասնական մտահոգություն։ Կովի՝ ձեր հայրենասիրությամբ ձեր հայրենիքը պատկերացրեք որպես անսահմա՜ն յոնջայի դաշտ եւ կախգլուխ արածելով՝ գնացեք մինչեւ ռաստ կգաք անդունդի։ Կովեղեն ձեր թախիծով որոճացեք կոմերիտական հորթանոցի ձեր հիշողությունները, ապա վերստին կերեք, աղտոտեք ու պառկեք թրիքի մեջ, որովհետեւ ձեր իմացած տունն ու հայրենիքը այն է, որից պիտի անասնահոտը անպակաս լինի։ Երբ ձեր չանեն հոգնի ծամելուց, ձգվեք դեպի խոսափողները եւ մի մտահոգվեք չորս ոտքի պատճառով, որովհետեւ եթե ձեզ բերել են այդտեղ, ուրեմն ինչ աստիճանի պիտի իջեցված լինի խոսքի արժեքը։ Բղավեք ու բառաչեք անկաշկանդ, որովհետեւ ինչ ձայն էլ հանեք, դա կլինի ազգի, հայրենիքի, ժողովրդի եւ, իհարկե, «նվազագույն ախոռի» մասին։ Կովի՝ ձեր անմռունչությամբ արածեք ձեր խոտը, կերեք ձեր սիլոսը մինչեւ տրաքվելը, իսկ մնացածը տրորեք։ Տրտինգ տվեք Հայաստանի կանաչ դաշտում, արեք ինչ անում է անտեր յոնջայի արտը ընկած անտեր կովը, բայց մի մտեք մեր հայոց լեզվի տաճարը, դա միակ բանն է, որ մնացել է մեզ, մնացած ամեն ինչը հարամել եք անասունի պես։

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ

  • Ինչ ես կարծում, ո՞ւմ է դիմում հեղինակը։ Հիմնավորիր պատասխանդ։

Կարծում եմ, խոսքն ուղղված է քաղաքական վերնախավին, ինչ-որ տեղ նաև հայ հասարակությանը։ Բողոքը, դժգոհությունն ու այն համեմատությունները, որոնք կան այս ստեղծագործության մեջ, կարծես, ուղերձ լինի քաղաքական էլիտային և նաև հասարակությանը։ Այն ապրելաոճով, այն մտահորիզոնով և մտածելակերպով, որ ապրում ենք դա ամենամեծ վտանգներից է մեր պետության համար։

  • Մեկնաբանիր «Փարիզ ընկնելիս՝ անպայման մտեք լիբանանյան ռեստորան ու պատվիրեք քյաբաբ, որովհետեւ ․․․» նախադասությունը։

Կարծում եմ, այս խոսքերով Վանո Սիրադեղյանը ցանկանում էր մատնանշել այն սահմանափակ մտածողությամբ մարդկանց, ովքեր թողած իրական արվեստն ու մշակույթը, կարող էին էլի «քյաբաբ» ուտելով ապրել։ Գնալ Փարիզ ու ուտել քյաբա՞բ։

  • Ո՞ր տողերում է երևում, որ նրանք, ում դիմում է հեղինակը, իրենց մտածողությամբ սահմանափակ են։

Ոչ պատասխանատվություն է պետք, ոչ հոդաբաշխ լեզու, ոչ առավել եւս՝ ուղեղ, որովհետեւ ամեն ինչի դեմ մի «սպանիչ փաստարկ» ունեք, որ կրկնում եք անցյալ, ներկա ու ապագա ժամանակներով՝ «Բա որ մեզ մորթել են», «Բա որ մեզ մորթում են», «Բա որ հանկարծ մորթեն»…

Posted in հայոց լեզու 12

ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒ. ԿԵՏԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ

Posted on by serli

Կետադրի՛ր առակը․

-Ո՞ւր ես գնում,- հարցրեց ճամփորդը՝ հանդիպելով ժանտախտին։
-Գնում եմ Բաղդադ Այնտեղ պիտի կոտորեմ հինգ հազար մարդու։
Մի քանի օր անց, ճամփորդը նորից հանդիպեց ժանտախտին։
-Դու ասացիր, թե կոտորելու ես հինգ հազար մարդու, բայց սպանեցիր հիսուն հազարի,-կշտամբեց նա։
-Ո’չ,-առարկեց ժանտախտը,-ես սպանեցի միայն հինգ հազարին, մնացածները մեռան վախից։

ՍՏՈՐԱԿԵՏ

Ստորակետը դրվում է նախադասության կամ կապակցության  համազոր անդամները տրոհելու, միմյանցից առանձնացնելու համար: Այն նաև դրվում է ինչ-որ շարահյուսական կառույց փակելու համար /դերբայական դարձված, հետադաս որոշիչ և այլն:
Ուրեմն` ստորակետի համար հիշենք այս երկու կարևոր գործառույթները`
ա. տրոհող,
բ. կառույցներ փակող:

Եթե ցանկանում եք իմանալ, թե  ո՛րն է տարբերությունը բացահայտիչ-բացահայտյալ  և որոշիչ-որոշյալ կառույցների միջև,  ուրեմն իմացեք, որ բացահայտիչը հավասար է բացահայտյալին, իսկ որոշիչը լրացնում է որոշյալին:
Արամը` մեր դասարանի գերազանցիկը, օրինակելի վարք ունի:
Արամ=մեր դասարանի գերազանցիկ, հետևաբար` բացահայտիչ-բացահայտյալ:
Ձեռագիր մատյանները` մեր ազգի հպարտ վկաները, հիմնականում պահվում են Մատենադարանում:
Ձեռագիր մատյաններ=մեր ազգի հպարտ վկաները , հետևաբար` բացահայտիչ-բացահայտյալ:
Սերը` պոետների ոգեշնչման հիմնական աղբյուրը, շատ է երգվել:
Սեր=պոետների ոգեշնչման հիմնական աղբյուր, հետևաբար` բացահայտիչ-բացահայտյալ:
Բայց`
Սեղանին դրված գիրքը հետո կվերցնեմ:
Ո՞ր  գիրքը-սեղանին դրված, հետևաբար` որոշիչ-որոշյալ:
Մայրական սերն անսահման է:
Ո՞ր սերը-մայրական, հետևաբար` որոշիչ-որոշյալ:
Կարող եք նկատել, որ հետադաս ծավալուն որոշիչն ու բացահայտիչ-բացահայտյալ  կառույցը նույն կերպ են կետադրվում` բութ-ստորակետ, սակայն դրանք, փաստորեն, տարբեր բաներ են:

ՍՏՈՐԱԿԵՏԸ ԴՐՎՈՒՄ Է՝

1. Անշաղկապ բարդ համադասական նախադասության բաղադրիչ նախադասությունների միջև.
օրինակ՝
ա) Նրա դեմքի գծերը կանոնավոր էին ու նուրբ, աչքերն ունեին ինչ-որ մելամաղձիկ արտահայտություն: (Շիրվանզադե)
Ծանոթություն: Անշաղկապ բարդ համադասական նախադասության բաղադրիչ նախադասությունները միմյանցից կարող են տրոհվել նաև միջակետով):
2. Համադասական բայց, սակայն, իսկ, այլ, մինչդեռ, այնինչ, ապա, նաև, այլև, բայց և այնպես, և սակայն, այլ ոչ թե և այլ շաղկապներով կապակցված բարդ համադասական նախադասության բաղադրիչ նախադասությունների միջև.
օրինակ՝
ա) Վասակյանք նրան շտապեցնում էին, իսկ Վարդանը և չեզոքները կաշկանդում էին գործի անցնել: (Դ. Դեմիրճյան)
Ծանոթություն: Եվ, ու, կամ, ինչպես նաև՝  և կամ, և սակայն, և ոչ թե շաղկապներով կապակցված և ընդհանուր ենթակա ունեցող համադաս նախադասությունները միմյանցից ստորակետով չեն տրոհվում:
Օրինակ՝
ա) Արևը արդեն բավական ճանապարհ է   կտրել և   գնում է դեպի այն սառը ամպը: (Ա.Բակունց)
3. Եվ, ու, կամ շաղկապներով կապակցված և տարբեր ենթականեր ունեցող բարդ համադասական նախադասության բաղադրիչ նախադասությունների միջև.
օրինակ՝
ա) Նրա հոգին սառույց-սառնամանիք է, և արևը չի հալում նրան: (Ավ. Իսահակյան)
բ) Ծաղկանոցով անցավ աղջիկն առավոտյան, Ու ծաղիկներն ամեն ելան քնից… (Գ. Աարյան)
4. Նախադասության համազոր, համադաս անդամների միջև, երբ դրանք կապակցված չեն և, ու, կամ շաղկապներով (որպես համադաս անդամներ՝ հանդես են գալիս ենթակաները, ստորոգյալները, գոյականական և բայական անդամի լրացումները, այդ թվում նաև բազմակի դերբայական դարձվածները).
օրինակ՝
ա) Նրա հետևից գալիս էին խոջաները, հարյուրապետները, հոգևոր դասը: (Ս. Խանզադյան)
բ) …Մեր հին սազի ողբանվագ, լացակումած լարն եմ սիրում: (Ե. Չարենց)

Ծանոթություն 1․
Ի տարբերություն բազմակի համազոր որոշիչների՝ հանդիպում են այնպիսի որոշիչներ, որոնք տարբեր կողմերից բնութագրում են որոշյալը: Այդպիսի որոշիչները կոչվում են անհամասեռ որոշիչներ: Սրանք սովորաբար իրարից ստորակետով չեն տրոհվում: Անհամասեռ որոշիչները կարող են արտահայտվել՝
ա) որակական և հարաբերական ածականներով.
օրինակ՝
Պրպտեցի  շքապահարանի  գզրոցներում,  կարի  մեքենայի մեջ և հանկարծ հիշեցի նախշուն երկփեղկանի  սնդուկը: (Ըստ մամուլի)
բ) հարաբերական և որակական ածականներով.
օրինակ՝
Ահա փոքր-ինչ հեռու երևում են մարդկային սարսռազդեցիկ ուրվականներ, կարծես քարացած հսկաների արձաններ լինեն:
(Րաֆֆի)
գ) երկու որակական ածականներով.
օրինակ՝
Ազատ գետի փրփրուն արծաթազօծ   ալիքները տեղ-տեղ փայլփլում էին: (Մուրացան)
դ) երկու հարաբերական ածականներով.
օրինակ՝
Որձաքարի ստվերում մուշ-մուշ նիրհում էր իննսունիննամյա զառամյալ մի ծերունի… (Ա.Բակունց)
Ածականով արտահայտված անհամասեռ որոշիչները իրարից չտրոհելը, սակայն, խիստ պայմանական է: Դրանում որոշակի դեր են կատարում թե՛ կառույցի ընկալումը և թե՛ հատուկ շեշտադրումն ու անհատական-հոգեբանական գործոնները: Այդպիսի որոշիչները միմյանցից կարող են տրոհվել նաև ստորակետով և արտահայտվել՝
ա) երկու որակական ածականներով.
օրինակ՝
Թավուտ անտառի թանձր, հուռթի կանաչի միջից ուրվագծվում էին չոր   ծառեր: (Ա.Բակունց)
բ) Հարաբերական և որակական ածականներով.
օրինակ՝
Հանկարծ հարևան սենյակից նախ ինչ-որ հուզված քչփչոցի կցկտուր ձայներ լսվեցին, հետո կանացի մի ջղային, աղեխարշ ծղրտոց: (Նար-Դոս)

Ծանոթություն 2․
Բառարանագիտական աշխատություններում բառահոդվածին հաջորդող բացատրության մեջ ներքին բազմակի տրոհումներն արտահայտվում են բութով:
Օրինակ՝
ա) ԱՄԲԱՐՏԱՎԱՆՈՒԹՅՈՒՆ գ.1.Ամբարտավան լինելը: 2.Ամբարտավանի արարք՝ վերաբերմունք՝ վարքագիծ:
բ) ԱՊԱՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ, գ. Ապաքաղաքական բնույթ էություն՝ վարքագիծ:
5. Ստորադասական շաղկապներով և հարաբերական դերանուններով կապակցված գերադաս և ստորադաս նախադասությունների միջև.
օրինակ՝
ա) Եթե ուզում ենք հարազատ հայրենիք, պետք է այն ստեղծել մեր սեփական ձեռքերով: (Ն. Զարյան)

6. Միջարկումների և նախադասության հիմնական մասի միջև.
7. Կոչականի և նախադասության հիմնական մասի միջև.
8. Կրկնադիր և՛…և՛, թե՛…թե՛,  և այլ  շաղկապներով   և   կրկնադիր  շաղկապական բառերով՝    մեկ…մեկ,    մերթ…մերթ,    կապակցված   բառերի, նախադասությունների միջև.
9. Միջադաս տրոհված դերբայական դարձվածից առաջ և հետո.
10. Ի, ըստ, հանդերձ, համաձայն, հակառակ, համապատասխան, համեմատ, փոխանակ, փոխարեն, շնորհիվ, ի հեճուկս, չնայելով, չնայած և այլ կապերով ձևավորված հիմունքի և զիջման միջադաս պարագաներից առաջ և հետո.
11. Բուն, մասնական և մասնավորող (պարագայական) բացահայտիչներից հետո՝ հաջորդող անդամից անջատելու համար,ինչպես նաև բացահայտչին նախորդող մեկնական «այն է», «այսինքն» բառերից առաջ:
12. Տրոհված հետադաս որոշչից հետո.
13.   Մատենագիտական աղբյուրի հաջորդական տվյալների միջև.
14.   Հետադաս դերբայական դարձվածից հետո, երբ նրան հաջորդում է շաղկապով կամ առանց շաղկապի (հարաբերականի) միավորված նախադասություն.
15.Համեմատության ինչպես, ասես, ոնց որ, որպես և այլ կապերով ձևավորված բայական լրացումների և նախադասության այլ անդամների միջև

ԲՈՒԹԻ ԿԵՏԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆԸ

Բութը դրվում է`
1.   Բացահայտյալի վրա` բացահայտչից տրոհելու համար.
Գալիս էր  նշանավոր մարդը` Անդրանիկը:
2.   Նախադաս և հետադաս տրոհված դերբայական դարձվածների և նախադասության հիմնական մասի միջև. Խմբի ավագ դառնալով` նոր խստություններ էր բանեցնում։
3.   Հետադաս բազմակի կամ ծավալուն որոշչից առաջ.
Մի ճերմակ ամպ` թափանցիկ ու անձև, հանդարտ լողում էր լազուրի մեջ  (Ա. Բակունց):
4.   Տրոհվող հետադաս հատկացուցիչներից առաջ.
Վերջապես կան և կարոտի հնչյուններ` վերադարձի և վերջին հույսի (Ա. Բակունց):
5.   Ի, ըստ, հանդերձ, համաձայն, հակառակ, համապատասխան, համեմատ, փոխանակ, փոխարեն, շնորհիվ, ի հեճուկս, չնայելով, չնայած և այլ կապերով ձևավորված հիմունքի և զիջման նախադաս ու հետադաս պարագաների և նախադասության մյուս անդամների միջև.
Իրենց ամենօրյա սովորության համաձայն` վայր են իջնում (Րաֆֆի):
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ. Համեմատեք 5-րդ կետը ստորակետի նմանատիպ կետի հետ: Ստորակետ դրվում է սույնի ՄԻՋԱԴԱՍ ԴԵՊՔԵՐՈՒՄ /Նրանք, իրենց ամենօրյա սովորության համաձայն, վայր են իջնում/:
6.   Անորոշ առումով թվարկված հետադաս բազմակի ենթականերից առաջ.
Իմ սիրած բանաստեղծներն են` Չարենց, Տերյան, Սևակ։
բ) Նրա ստեղծագործության հիմնական թեմաներն են` սեր, հայրենիք, բնություն։
7.   Այն բառակապակցության կամ նախադասության վերջին բառի վրա, որին հաջորդում են թվարկվող (սովորաբար` համարակալված) միավորներ (բառակապակցությանը հաջորդում են թվարկվող նախադասություններ, նախադասությանը թվարկվող բառակապակցություններ).
Խոյ բարեգործական միության համագումարը`
1. որոշումէմիությանգործունեությանհիմնականուղղություններնուսկզբունքները.
2. հաստատումէընկերությանծրագիրնուկանոնադրությունը.
3. ընտրումէմիությաննախագահևվերստուգիչհանձնաժողով։8.   Նախադասության մեջ իրար հետ չկապվող, բայց իրար հաջորդող  բառերից առաջինի վրա` իմաստային շփոթը կանխելու համար:
Սեղանի` հորս վերանորոգած ոտքը կոտրվեց:
9.   Թվարկում արտահայտող նախ, ապա, հետո, մի կողմից, մյուս կողմից, առաջին, երկրորդ, երրորդ և այլ բառերի ու բառակապակցությունների վրա.
Այդ բանի համար մենք չափազանց ուրախանում էինք, նախ` մի քանի օր բացակա էր լինում տնից և երկրորդ` գալուց հետո էլ անսահման բարի էր լինում (Վ. Թոթովենց):
10.   Մեկնական և ընդհանրացնող այսինքն, այն է, ուրեմն, օրինակ, այսպես, և այսպես, այսպես ուրեմն, այսպիսով, որոնք են, ավելի ճիշտ, այսպես ասած, ինչպես ասում են և այլ բառերի ու բառակապակցությունների վրա.
Հիմա կանգնել է նրան դեմուդեմ։ Ուրեմն` պետք է զարկել նրան` ամեն տեղ, ամեն ձևով, ամեն միջոցներով (Ավ. Իսահակյան):
11.   Նախադասության մեջ զեղչված ստորոգյալի, օժանդակ բայի կամ շաղկապի (հարաբերականի) փոխարեն.
Ծաղկափոշու մեջ թաթախված բզեզին մանուշակը ճոճք է թվում, աշխարհը` ծիրանագույն բուրաստան (Ա. Բակունց):
Այստեղ զեղչվել է «թվում է» ստորոգյալը:
Մեր նախրում Իսանանք ինը կով ունեն, իսկ մենք` մի կով (Ա. Բակունց):
Այստեղ զեղչվել է «ունենք» ստորոգյալը:
12.   Հետադաս հակիրճ (մեկ-՚երկու բառով արտահայտված), երբեմն էլ ծավալուն, առանց չակերտների գրվող ուղղակի խոսքից առաջ` հեղինակային խոսքից անջատելու համար.
Սիրտս կարոտով կանչում է քեզ` եկ  (Վ. Տերյան):
Իսկ քիչ հետո Բարսեղը, որ շատախոսությամբ երբեք աչքի չէր ընկել, բլբուլ կտրած ասում էր` լավ չես արել (Ա. Սահինյան):
Արմենն ասաց` ես, Վարդանն  էլ թե` ես:
13.   Առանց, բացի, զատ, չհաշված կապերով ձևավորված բայական նախադաս և հետադաս տրոհվող լրացումների և նախադասության այլ անդամների միջև.
Առանց այդ պատմական փաստի էլ` Մաշտոցի երաժիշտ լինելը վեր է ամեն մի տարակուսանքից (Պ. Սևակ):
Հյուրերն սկսեցին ցրվել` բացի Միքայելի ընկերներից ու բարեկամներից (Շիրվանզադե):
Սա  մոտավորապես նույնն է, ինչ 5-րդ կետը:
14.   Վերնագրային և անկախ գործածություն ունեցող արտահայ¬ություններում` զեղչված բառի փոխարեն.Երիտասարդությանը` կանաչ ճանապարհ
Դպրոցական բարեփոխումները` գործողության մեջ
Լեզուն և հավատը` ազգի գոյապահպանման հիմք
15.   Կապակցված խոսքից դուրս գործածվող տեղեկատու արտահայություններում` տեղեկություն պահանջող բառի կամ բառակապակցության վրա.
Մարզահամալիրի տնօրեն` Ա. Խաչատրյան
Գլխավոր խմբագիր` Ա. Ադամյան
Լուսանկարում` 10-րդ դասարանի շրջանավարտները
Արհկոմի նախագահ` Ա. Ավետիսյան
Սկիզբը` ժամը 18-ին
Հասցեն` քաղաք Էջմիածին
Տառատեսակը` Աովորական
Գինը` 800դրամ
16.   Մի շարք հետադաս խնդիրներից և պարագաներից առաջ (սովորաբար դրանք անմիջապես չեն հաջորդում ստորոգյալին).
Մերուժան Արծրունին հանդիսավոր երդվել էր Շապուհի առաջ` վերացնել Հայոց աշխարհից նրան և իրեն ատելի Արշավանիների թագավորությունը… (Ատ. Զորյան):
Դադարել էին խոսելուց` անցած օրվա գործերի և վաղվա անելիքների մասին։ (Ավ. Իսահակյան):

Կետադրե՛ք բութի կետադրության առաջին հինգ կետերին վերաբերող հետևյալ մի քանի նախադասությունները.

1. Ես սիրում էի նրան՝ այդ ավազակապետի աղջկան:
2. Նա՝ այդ մուրացկանը, իմ հետևից երկար ժամանակ դեռ նայում էր:
3. Համաձայն Սուրբ Գրքի՝ սպանությունն արգելված է:
4. Ես սիրում եմ անձրևը՝ մելամաղձոտ ու տխուր:
5.  Հյուրերը՝ Աշտարակից եկած, շտապում էին:
6. Գիրքը՝ դասախոսական սեղանին դրված, փոքր-ինչ մաշված էր:
7. Այսպես երգելով՝ Արամն առաջ էր գնում:
8. Գեղեցիկ է այգին, այգին՝ անձրևոտ աշնան ու վառ գարնան:

ՓԱԿԱԳԾԵՐ

Փակագծերով անջատվում են.
1.   Ներդրյալ բառերն ու բառակապակցությունները.օրինակ՝
ա) Սկսում են է՛լ ավելի մեծ թափով, ճիչ ու ծղրտոցով (կանայք, իհարկե) վայ տալ իրենց թանկագին կորուստը։ (Նար-Դոս)
2.   Ներդրյալ նախադասությունները.օրինակ
ա) Եվ որովհետև այղ օրը Պանինը անտառ չպիտի գար (նա լսել էր, որ անտառապահը հիվանղ է), Ավին գերաղաս համարեց մի շալակ ցախ տանել տուն։ (Ա. Բակունց)
3.   Որպես նմուշ, լուսաբանում բերվող նշանները, բառերը, արտահայտությու նները.օրինակ՝
ա) Հարցական նշանը (՞) դրվում է հարցում արտահայտող բառի վերջին վանկի ձայնավորի վրա։
բ) Ըստ շրթունքների դիրքի հայերենի ձայնավորները լինում են շրթնայնացված (օ, ու) և շրթնաբացվածքային (ա, է, ի, ը)։
4.   Որպես տարբերակներ նշվող վերջավորությունները, բառերը.օրինակ`
ա) Ք-ով հոգնակի կարող են կազմել -ՑԻ (–ԱՏԻ, -ԵՑԻ) ածանցն ունեցող  բառերը։ (Դասագիրք)
բ) Ս, Դ, Ն (Ը) հոդերը, դրվելով գոյականի վրա, ցույց են տալիս, թե ում է պատկանում առարկան` արտահայտելով իմ, քո, նրա (իր) անձնական դերանունների իմաստը, ինչպես շորս (իմ շորը), շորդ (քո շորը), շորը (նրա // իր շորը)… (Դասագիրք)
5.   Որպես բացատրություն կամ այլ լեզվից թարգմանություն ներկայացվող բառերը, բառակապակցությունները.օրինակ
ա) Մի փնջակ կրճոն (ձիու կերածից ավելորդ թափված անպետք խոտ), մի բուռ դարման էին տալիս։ (Պ. Պռոշյան)
բ) Այդ օձը ոսկե պուպուշ (կատար) է ունեցել։ (Գ. Մահարի)
6.   Շարադրանքի մեջ տրոհվող պարզաբանումները, հղումներն ու մատենագիտական տվյալները, այլև շարադրանքից հետո տրվող հեղինակային աղբյուրը.օրինակ`
ա) Բժիշկն ինքն էլ սկսում է ականջ դնել երիտասարդի հայաշունչ… բանաստեղծություններին», վայել… նրա« կերպարվեստի ազգային նորագույն (ընդգծումը իմն է – Ս.Կ.) ոգուն՝ իբրև առկայծումը հայ տաղանդի զարթոնքի։
(Ա. Կապուտիկյան)
7.   Տեղանուններ, տարեթվեր, անունների և ազգանունների տարբերակներ նշող բառերը.օրինակ`
ա) էջմիածինը (Վաղարշապատը) հայոց  հոգևոր կենտրոնն է։
բ) Գյումրին (այլ ժամանակներում Կումայրի, Ալեքսանդրապոլ, Լենինական) նշանավոր է իր ազգային ավանդույթներով, ուրույն ճարտարապետությամբ։
8.   Դրամատիկական երկերում հեղինակային նշագրումները (ռեմարկները).օրինակ՝
ա) ՄԱՐԳԱՐԻՏ.– (Վազում է դեպի Թերեզան, համբուրվում են)-Բարև…ախ՜, ինչ լավ արիր, որ Եկար։ (Վրթ. Փափագյան)
բ) ՌՈԶԱԼԻԱ.֊ (Ծաղրաբար, ատելությամբ ու նախանձով)-Ինչ քաջն ես, իսկ և իսկ հերոսուհի։ (Շիրվանգադե)
9.   Մեկնողական նշանակությամբ այլևայլ բառեր, բառակա¬պակցություններ.օրինակ
ա) Նորից գարուն է (փոխադրության)
բ) Անտառում (ստուգողական թելադրություն)

ԲԱՑԱՀԱՅՏՈՒԹՅԱՆ ՆՇԱՆՆԵՐ

Բացահայտության նշանների անվանումը հենց  ցույց է տալիս, որ սրանք ինչ-որ մի բան են բացահայտում` մի  ենթատեքստ, պարունակություն, որն արտաքինից չի երևում, սակայն անհրաժեշտ է`  նախադասության (կամ` ինչպես Մանուկ Աբեղյանն էր ասում` խոսքի)  ողջ իմաստը բացահայտելու,  երևան հանելու համար:
Բացահայտության  և ընդհանրապես, կետադրության  նշանների դասակարգման  հետ կապված  որոշ տարաձայնություններ եղել են լեզվաբանների շրջանում (Աբեղյան, Սուքիասյան, Աբրահամյան ևն), սակայն  առավել ընդունված տեսակետին հետևելով` փաստենք, որ դրանք հետևյալներն են`
Չակերտներ, Միության գծիկ, Անջատման գծիկ, Կախման կետեր, Բազակետեր, Ապաթարց
Ա. Չակերտների  մեջ են առնվում`
1. Մեջբերող ուղղակի խոսքը.
Օր.` Չարենցը գրել է. «Ով հայ ժողովուրդ, քո միակ փրկությունը քո հավաքական ուժի մեջ է»:
2. Ստեղծագործությունների, երկերի,  թերթերի, հոդվածների և նմանատիպ այլ  նյութերի վերնագրերը, խորագրերը.
Օր.`
Տերյանը գրել է «Մթնշաղի անուրջներ» բանաստեղծությունների շարքը:
«Նորություններ» թերթը մեծ պահանջարկ ունի:
3. Հիմնարկների, կազմակերպությունների,  շքանշանների, պատվո  նշանների,  սարքավորումների, մեքենաների,  ապրանքանշանների անունները.
Օր.` «Աշտարակ-Կաթ» ընկերություն,  «Սուրբ Սահակ-Սուրբ Մեսրոպ»  պատվո շքանշան:
4. Հեղինակի խոսքի հետ միաձուլված, բաց այլ աղբյուրից  վերցված  տառը, բառը,  կապակցությունը կամ   ավելի ծավալուն  խոսքերը.
Օր.`
Արամի ասած  «մենք»-ը  հավասար է  «ես»-ի: 
Մենք հաճախ ասում ենք «Տեր Աստված»` առանց  հավատալու Աստծուն:
5. Հեգնական, փոխաբերական իմաստով գործածված բառերը, բառակապակցությունները.
Օր.`
Արսենի շրջահայաց դատողության  շնորհիվ  այդ «իմաստունները»  բացահայտվեցին:
Այդ  միջոցառման  «մեղավորը»  սարկավագն էր:
6. Բառերի  բացատրությունները, օտար բառերի  բացատրությունները.
Օր.
Նորաբան  բառերից է  «օսկարակիր»  («ամերիկյան «Օսկար» մրցանակին արժանացած»)  բառը։

ԿԵՏԱԴՐԻ՛Ր ՆԱԽԱԴԱՍՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ․

1. Արսենը՝ այդ երիտասարդը, մանուկ հասակից մայրական խնամք չէր տեսել։
2. Ճնշում.Ճնշման միավորները։
3. Նա հևում էր.ախր շատ էր  վազել։
4. Նա ամենը չասաց ժողովում.  անչափ  հուզված էր  թագավորի հրովարտակից։
5. Մայրն ասաց. -Գնա՛  որդիս, և շո՛ւտ վերադարձիր:
6.  Գիրք կարդալով՝ դու գրքերում, շատ նորանոր բան կիմանաս․Շատ շատերից, շատ բաներում, մտքով հեռու կսլանաս։
7. Եկա, տեսա, հաղթեցի։
8. Սիրելի’ս, գնա’  տուն։
9. Համաձայն օրենքի  դուք  պետք է պարգևատրվեք։
10. Դուք  համաձայն օրենքի  պետք է պարգևատրվեք։ /սա հիմունքի պարագայով  է.  ձևի պարագայի դեպքում ոչինչ չի դրվում /
11. Արամը՝ մեր դասարանի գերազանցիկը, պարգևատրվեց։
12. Փառանձեմի  կնոջ՝ ամենամտերիմ  քրոջ դժբախտությունը ցնցել էր ամենքին։  /սա  դժվար է. մտքի  շփոթից  խուսափելու համար ի՞նչ անենք…./
13. Գոհա՜ր, ես եմ, բա՛ց արա։
14. Մարդ եմ փնտրում, մարդ՝ ուրախ, երջանիկ,  չդժգոհող….
15. Ես սիրով ընդունեցի առաջարկը՝ ուսուցիչ լինել  այդ հեռավոր գյուղում։
16. Դու՝ ինքդ շատ լավ գիտես։
17. Գլուխը փեշի տակ՝ գնում էր օտարության։
18. Սիամանթոն (Ատոմ Յարճանյան) և Մեծարենցը (Միսաք Մեծատուրյան) արևմտահայ պոեզիայի հսկաներից են:

Posted in գրականություն 12

ՄՈՒՇԵՂ ԳԱԼՇՈՅԱՆ. ՁՈՐԻ ՄԻՐՈՆ

Posted on by serli

Ձորի Միրոն, Մուշեղ Գալշոյանի ամենահայտնի ստեղծագործություններից մեկը։ Թարգմանվել է ռուսերեն, լիտվերեն, բուլղարերեն։ 1979-1980 թվականներին «Երևան» կինոստուդիայում վիպակի հիման վրա նկարահանվել է համանուն ֆիլմը։

Արևմտյան Հայաստանում ընտանիքը կորցնելուց հետո Միրոն մասնակցում է Ֆիդայական կռվի, գաղթականների հետ հասնում Արևելյան Հայաստան։ Այլ Գաղթականների հետ նոր գյուղ հիմնեցին։ Միրոյի որդին գնաց պատերազմ ու չվերադարձավ։ Տարիներ անց Միրոն նոր ընտանիք կազմեց, տղա ունեցավ, որին էլի Հարութ անվանեց իր պապի պատվին։ Սակայն այս մի որդին էլ հեռացավ քաղաք, այնտեղ ամուսնացավ ու հազվադեպ էր այցելում ծնողներին։

«Դուք տե՜ր ունեք, – չորացած ծառերին է դիմում զայրացած ծերունին,- Ձորի Միրոն մեռած չէ»:

 «Մարինե, երկու ամիս հետո կավարտեմ: Կաշխատենք միասին և միասին հաշվիչ մեքենա կպատրաստենք, որ Ջղնի ձորից հավաքի Ձորի Միրոյի Խանդութ կնոջ ճիչը, երկրի կնճռոտ ճամփաներից՝ Ձորի Միրոյի թափառիկ ոտնահետքերը, մեկ-մեկ հավաքի աշխարհի բոլոր պայթյունները, բոլոր ճիչերը…»:  

«Էս աշխարհքի մարդիկ ի՞նչ կուզին իրարե, իրարու ի՞նչ է տված, ի՞նչ անել կուզին… Աշխարհքի մեջ էրկու հոգի մնան, էն մեկ չարհոգի կեղնի, էն մեկ կռվարար կեղնի, էն մեկ ձեռք դնել կուզե մեկելի գլխին: Էդ մեկի արուն պղտոր է, էդ մեկի արուն բորենու արուն է: Էդ մեկ Հիտլերն է, Հարութ, Հիտլերին արնակից սուլթան Համիդն է, արուն ժառանգեց Էնվերին, Թալիաթին, իր նմաններին»:

Posted in անգլերեն 12

Life as a Sebastaci

Posted on by serli

Sebastaci Educational Center has given me many things throughout the years. I joined in the beginning of 8th grade and I didn’t think I’d like this school as much a I did. The most fun I’ve had has been a few days of 8th, 9th, and 12th grade. I put the emphasis on these years because I met new people and experiences. I don’t have many pictures of 8th grade simply cause it never crossed my mind since I was having so much time. As mentioned i joined in 8th grade and as i was finding my way around I met a very dear friend named Gohar and although she’s left since 11th grade we’re still very much in contact and continue to be the way we’ve always been. 8th grade passed very fast because of all the fun I had and then came 9th grade. Again not many pictures but many many memories.(9th grade) In February I went to Arates with Gohar and other friends and the 3 days I was there were much better than i expected. We danced and made jokes. The fascinating snow and views we had from our little shed just added to the fun. The second night we were there me, Gohar, and 2 other guys decided to be impulsive and arbitrary. We woke up at 3:00 am and we put toothpaste on the faces of the guys. They woke up after we’d gone to our room. It got complicated and hard to reach them so we put the stick we used and stuck it in the back of a broom to make it easier and lengthen. This year being 12th grade I went to Arates again and had much more fun. We did some military training and specifically the last night was unexpected. I was on the phone with a friend when a meteor flew above my head and for some reason it looked like it was extremely close. I was shocked and definitely didn’t expect anything like that even though meteors were common that night but were far above. A few things happened and after those things we had so much fun.

Posted in անգլերեն 12

Review task

Posted on by serli

NEF Advanced Review slide 63 Grammar a, b, Vocabulary a, b

Grammar

a.Circle a, b, or c.

1.It has been announced that the king is to abdicate next month. (c)

2.Excuse me. There seems to be a problem with this seat — I can’t change its position. (b)

3.According to a recent article, eating a lot of salt may not cause long-term health problems. (a)

4.It is thought that the murderer is being concealed by friends. (b)

5.My flat looks a mess — if only I weren’t so untidy! (b)

6.I’d rather you didn’t come in with your muddy shoes. (a)

7.I really wish we hadn’t bought that that white sofa — it gets dirty much too easy. (b)

8.I’d like them to deliver it in the morning, if that’s possible. (c)

9.If we hadn’t had to work late, I’d be watching the match now. (a)

10.I’ll pay for your English classes providing you promise not to miss any. (c)

b.Complete the sentences with their right form of the verb in brackets.

1.The president is believed to be spending his holiday in the Caribbean currently.

2.It’s time you start to think about what subjects you want to study next year.

3.My parents always encouraged me to learn foreign languages.

4.My new job involves me traveling to North America two or three times a year.

5.They’re incredibly generous people and they wouldn’t let me pay for anything.

6.Daniel can stay the night as long as he doesn’t mind sleeping on the sofa.

7.Supposing Real Madrid lost their last two matches, are they still winning the league?

8.Marcus might have hurt his head badly if he hadn’t been wearing a helmet when he fell off his bike.

9.Had you told me earlier that you were coming. I would have taken the day off.

10.If my husband hadn’t inherited a lot of money, we definitely wouldn’t be living in a house like this now.

Vocabulary

a.Complete the sentences with a preposition.

1.We arrived with time to spare.

2.Don’t tell me you’re still listening to The Cure! You are behind the times.

3.Let’s set off early. There’s so much to see, and I don’t want to run out of time.

4.We’ve decided to stay here for the time being.

5.We missed the bus, so by the time we got to the cinema the film had started.

6.The table’s booked for 8.30, so please make an effort to be on time.

7.He met Lara in Moscow, where he was working at the time.

8.It’s about time you started revising.

b.Circle the right word or phrase.

1.The cost of living is higher in Edinburgh than it is in Glasgow. Rents are almost double.

2.Liz spent a fortune on her new bag! She must be loaded.

3.Fares on the London Underground have gone up a lot recently. A ticket for Zone 1 is now nearly £5.

4.A. This hat cost $20.

B. Twenty bucks? You’re kidding!

5.They wanted to buy a flat, but the bank wouldn’t give them a mortgage.

6.The top rate of income in the UK is currently 45%.

7.We’ve only got a holiday budget of £1,000, so we won’t be able to go abroad.

8.Would you like to make a donation? It’s for UNICEF.

Posted in գրականություն 12

ՄՈՒՇԵՑ ԳԱԼՇՈՅԱՆ. ԴԱՎՈՆ

Posted on by serli

Պատմվածքի հղումը.

Պատմվածքում Մուշեղ Գալշոյանը ընթերցողին ներկայացնում է Դավոյի կյանքը։ Պատմում է Դավոյի կյանքի անցած կարևորագույն դրվագների մասին։ Դավոն շատ սխալներ էր գործել, և արդեն ծեր էր. նրա մահը մոտեցել էր։ Նա զղջում էր իր միամտության և հիմար արարքների համար, որոնք գործել էր երիտասարդության տարիներին. Ինչո՞ւ չլսեց իր զորավարի հրամանը, չկարողանալով իրեն զսպել` ինչո՞ւ սպանեց այն գյուղացուն, ինչո՞ւ գետում չխեղդվելով` ստիպեց իր ընկերներին խաբել զորավարին ինչո՞ւ էր շուկայի փոշոտ հատակին պառկած` զղջում, թե այն ժամանակ ինչու գետում չխեղդվեց․․․

Այս պատմվածքը մեզ փորձում է հասկացնել, որ պետք է ամեն ինչ անելուց առաջ լավ մտածել և ծանրութեթև անել՝ արդյոք այդ արարքից մարդիկ չե՞ն տուժի, վնաս չե՞ս բերի քո ընկերներին կամ ծանոթներին և, վերջիվերջո, արդյոք քո արարքով վնաս չե՞ս բերի ինքդ քեզ։

 Ու մեղավորը ինքն է, տալվորիկցի Դավոն է, որ սեփական կամք ու ձեռքով կորցրեց մեռնելու ամենաճիշտ պահն ու տեղը։ Եվ արժե, որ հիմա շանսատակ լինի, այս փոշոտ փողոցում։ Եվ նա շարժվելու, ելնելու փորձ չէր անում։ Չէր ուզում։
Հետո հեռվից, կարծես երազում, լսեց իր անունը՝ Դավո…

Եվ Դավոն գնում էր։ Ձիու ականջը մտած, մերկացած սուրը ճակատին, Դավոն սուրում էր դեպի բլրակը՝ թշնամու դիրքերը… Իրիկնապահի արևը բոցկլտում էր մերկ սրին, համբուրում ճակատը, և աչքերի դիմաց կայծկլտացող կարմիր ու կանաչ պեծեր, Դավոն սուրում էր դեպի արևմուտք, դեպի հեռու լեռների վրա փշրված արևը:

Դավոն լուռ է։ Միայն կոպերն են շողիկի հետ հարց ու փորձի մեջ։ Ճակատն ու աչքերը խուտուտ տվող լույսի շողը, կոպերի վրա պարս բռնած կարմիր ու կանաչ պեծերը ինչ-որ բան են հուշում՝ անցած մի օր, մի դեպք, ցանկալի մի բան… Եվ Դավոյի խլվլացող կոպերը, ճակատի առնական կնճիռները լարված որոնում են…