Իմ կարծիքով բոլորս էլ լսել ենք Հազարան հավքի մասին տարբեր պատմվածքներ և հասկացել ենք, թե ինչ հրաշք է իր մեջ պահում այդ թրչունը։ Ես Հազարան հավքի մասին կարդացել եմ մի պատմություն, որտեղ կար մի թագավոր ում անունն էր Արան և Արան թագավորը ցանկանալով իր թագավորությունից հետո մնալ մարդկանց սրտերում և հոգիներում կառուցեց մի մշտադալար այգի։ Այդ այգի բոլորը այցելում էին ինչքան ցանկանում էին մնում էին այնտեղ և զվարճանում։ Մի օր մի պառավի որդին հիվանդանում է և շատ է ցանկանում խաղող և պառավը գնալով այգի խնդրում է, որ իրեն տան խաղող սակայն թագավորի այգու ծառաները վատամարդ լինելով խաղողի ճութը շպրտում են պառավին և ուղղարկում տուն և ծառաների անսրտության պատճառով պառավի որդին մահանում է և պառավը անիծում է այգին։ Այդ օրվանից այգին չորանում է և այգին վերականգնելու և գեղեցկացնելու համար պետք էր գնալ գտնել և բերել Հազարան հավքը։ Թագավորը ուղղարկում է իր երկու որդիներին մեիծն և միջնեկին, իսկ փոքրի համար վախենալով Արեգին (փոքր տղային) չի ուղղարկում։ Արեգը շատ նեղվելով հենց ինքն է գնում իր կամքով։ Տղաները գնում են և հասնում են ճամփաբաժնին տեսնում են մի ծերունու և երունին ասում է, թե մե ճանապարհը անվտանգ է, միջնը մի փոքր անհարմար, իսկ փոքրը շատ վտանգավոր և այնտեղից հետ դառնալն անհնար է։ Մեծ տղան գնում է մե ճանապարհով, միջնեկը միջին և փոքրը փոքր։ Արեգը գնում ընկնում է սև աշխարհ և հաղդելով մարդակեր դևին անցնում է առաջ էլի գիչ է գնում թե շատ հասնում է կապույտ աշխարհ կապույտ աշխարհում խորտակելով երկաթե ձեռքին վորձնում է Քամի Ձիուն և անցնում առաջ։ Գնում գնում է հասնում է կարմիր աշխարհ այնտեղ էլ հաղդելով Քավթառ Քուսուն գնում է գնում և ընկնում հուրիփերիների մշտադալար այգին այնեղ հուրիփերիներին հարցնում է հազարան հավքի մասին հուրիփերիներն ասում են, թե չեն տեսել այդպիսի թրչյուն և ուտում խմում են և Արեգը ճանապարհ ընկնում։ Քամի Ձին Արեգին հասցրեց սպիտակ աշխարհի սահմանը և այնտեղից վերջացավ նրա թագավորությունը և նա կանչեց Ձուկ աղբորը բացատրեց, որ տանի հասցնի Աժդահաին ու աժդահան բացատրի հազարան հավքի տեղը։ Հենց այդպես էլ եղավ հասան աժդահային և աժդահան ամեն ինչ բացատրեց արեգը ճանփա ընկավ։ Անցավ շատ փորձություններ ու գտավ Հազարան հավքը վերցրեց չդիմանալով տիրուհու հմայքին համբութեց ու գնաց։ Հասավ ճամփաբաժնին ու որոշեց փնտրել եղբայրներին գտավ նրանց ու ճանապարհ ընկան։ Արեգը առավ էր եղբայրները նրան իջեցրին ջրհորը և պարանը կտրելով վերցրին Հազարան հավքը և տարան տուն։ Արեգը մութ աշխարհում էր սպանեց դևին և արվի օգնությամբ դուրս պրծավ այդտեղից։ Արեգը գնաց և սկսեց հացթուխություն անել։ Տիրուհին արթնացավ և տեսավ, որ հազարան հավքը չկա եկավ հասավ Արան թագավորի թագավորություն։ Պահանջեց տեսնել Հազարան հավքը բերողին լուրը հասավ Արեգին և նա գնաց ասեց ամեն ինչ և ասեց, թե ինչերի միջով է անցել և այդպես նա և Տիրուհին ամուսնացան, իսկ Արան թագավորը իր թագավորությունը հանձնեց Արեգին և արեգը ամենաքաջ թագավորն էր իր ամենաշքեղ թագուհու հետ միասին։